ŞENAY BÜYÜKKÖŞDERE
25 yıldır 'elbirliği' sistemiyle çalışan Emin Şirketler Grubu, bankadan kredi kullanmadan, insanları ev, araba sahibi yapıyor. Ev alacaklar sisteme dahil oluyor, her ay taksit öder gibi ödemelerini yapıyor. Bu paralar bir havuzda toplanıyor. Ve toplanan parayla her ay bir üyenin evi satın alınıyor. Banka faizi yok, sadece şirketin organizasyon bedeli olarak adığı yüzde 5'lik pay var. Grup bu sistemle bugüne kadar 100 bine yakın kişiyi ev veya otomobil sahibi yapmış. Emin Şirketler Grubu'nun kurucusu Emin Üstün, kendini bu sistemi geliştirmeye adamış. "Avrupa’da bütün büyük şirketlerin temelinde kooperatifçilik var. Almanya’yı Almanya yapan bu kooperatif zihniyetidir. Türkiye’de maalesef zamanında bu zihniyet oturmamış. Biz de elbirliği sistemiyle tabanda sosyal bir dayanışmayı sağlamak istiyoruz" diyor. Üstün, şimdi bu sistemi enerji sektörüne uyarladıklarını, sırada hayvancılığın olduğunu söylüyor.
Nasıl başladınız 'elbirliği' sistemiyle iş yapmaya?
90’lı yıllarda otomotivde bu işi ilk başlatan firmayız. O yıllarda insanların krediyle almakta çok zorlandıkları otomobili bu sistemle almalarını sağladık. O zamanlar 20 milyonluk otomobil, bankadan kredi alınca 40 milyona, bizim sistemimizle 26 milyona mal oluyordu. Bu sayede Emin Otomotiv’in adı duyuldu. 100’e yakın temsilcilik açtık. Arkamızdan bir çok firma kuruldu. Sonra da konut işine geçtik.
ACIYAN YERİ BAŞKA...
2016 zor bir seneydi. Siz nasıl geçirdiniz geride bıraktığımız yılı?
Türkiye dinamik bir ülke. Acılar yaşıyoruz ama insanoğlunun acıyan yeri başka, acıkan yeri başka. Hayat devam ediyor. İnsanların eve, arabaya ihtiyacı da devam ediyor. Zaten bizim sistemimiz elbirliği özellikle zor zamanların sistemi. Bu yüzden biz 2016'da zorlanmadık. Geçen yıl teslimat sayımız ev ve araçta toplam 14 bin 320 oldu.
Toplamda ne kadar teslimat yapıldı?
95 bini geçtik. Hedef 2017 nin ilk aylarında 100 bine ulaşmak. Aylık 1200- 1300 aralığında teslimatımız var.
Konut işinin üretim kısmında da varsınız. O cephede işler nasıl gidiyor?
Darıca'da başlayacak Green Hill projemiz için ön taleplerini toplamaya başladık. Bu proje 215 daire ve 14 dükkandan oluşacak. Yalova’da başlayacağımız Kolezyum projemiz ise 66 daire, 13 ofis ve 14 dükkandan oluşuyor. Fikirtepe projemiz için imza toplama aşamasındayız. İleride Basın Ekspres Yolu'nda rezidans ve AVM’den oluşan bir proje planımız var. Pendik’te 100 milyon TL yatırımla bir otel yapıyoruz. İleride bu oteli de elbirliği sistemine dahil edeceğiz. Bir de Afyon’da bir devremülk oteli yatırımımız olacak. Ayrıca Erzurum’da devam eden bir AVM yatırımımız var.
1 MİLYAR TL'LİK YATIRIM TAKVİMİ
Toplam yatırım tutarı ne olacak?
2017 yılı için ciddi bir yatırım takvimimiz var. Toplam yatırım tutarımız 1 milyar TL’ye yaklaşır diye düşünüyorum.
'Kiracıyla uğraşmadan ayda 8 bin TL gelir'
Elbirliği sistemiyle enerji sektörüne girmeyi planlıyordunuz…
Bu konuda girişimleriniz oldu mu?
Evet enerjide güneşle başladık. 40 megavat kurulu gücün müracatlarını yaptık, çalışma izinlerini almaya çalışıyoruz. 2.5 megavatı bu ay Ankara’da faaliyete geçecek. Böylelikle enerji sektöründe de ilk defa bu sistemi uygulamaya başlıyoruz.
Orada nasıl işleyecek sistem?
Bir şirket 200 hisseyle oluşuyor. Vatandaş da hisse alarak santrallere ortak oluyor, böylelikle her ay kira alır gibi elde edilen gelirden para alıyor. Mesela bir evin ayda 200TL elektrik gideri varsa, bu parayı bir seferde ödüyor. Sonra hayatı boyunca bedava enerji ortağı oluyor. Elektrik giderlerini buradan gelen gelirle karşılıyor. Vatandaş diyor ki 'ben size 5 kilovatlık ortak olayım', bunun bedeli 22 bin TL. O santrali biz işletiyoruz. Yönetimiyle anlaşma yapıyoruz, 'size yılda yüzde 10 kira ödeyeceğiz' diyoruz. 22 bin TL’ye ortak olan vatandaş da yılda 2.200 TL kira alıyor. Hem bir temiz enerji santraline ortak olmuş hem de evinin elektrik ihtiyacını karşılamış oluyor. Paraya ihtiyacı olur, hissesini elden çıkarmak isterse de biz onun payını devralıyoruz.
Hisse vermeye başladınız mı?
Evet faaliyete başladık. Şu anda 8 bin hisse verdik, 2.500-3 bin civarı da ortak var. Kiralarını da vermeye başladık. Geçenlerde bir vatandaş geldi, 1 milyon TL civarında para vererek 8 pay aldı. 'Hiç olmazsa ayda 8 bin TL gelirim olur, kiracıyla da uğraşmam' dedi. Türkiye’de insanlara yatırım konusunda yol göstermek lazım. Vatandaşın tek yatırım alanı inşaat.
İneğin sütü sizin olsun
Başka hangi sektörlerde 'elbirliğini' deneyeceksiniz?
Hayvancılığa da elbirliği sistemini getirmek istiyoruz. Bir köyde 200 tane ev var, hepsi inekçilik yapıyor. Herkeste traktör var. Herkes alet edevat alıyor. Halbuki bunlar tek elden yönetilse masraflar düşecek. Biz diyoruz ki '3 kişi inekçilik yapsın, kalan 197 kişi de başka işler yapsın, başka şeylere enerji harcasın, yeni fikirler üretsin. Bunun için insanları birinin toplaması, 'Ortak hayvancılık yapalım' demesi gerek.
Siz mi diyeceksiniz bunu?
Evet, 'Size 5 tane inek alalım, biz bakalım, geliri sizin olsun' diyeceğiz. Geliri de sütle garanti edeceğiz, 'Her ay şu kadar süt sizin' diyeceğiz. Veya besi hayvanı alıp, 'şu kadar et sizin' diyeceğiz. Bu borsa gibi değil, insanların ne üretildiğini görmesi lazım. Borsada insanlar fillerin arasında ezilip gidiyor. Burada kişi 'ben 2 kilo süt alıyor muyum, almıyor muyum' ona bakacak. İnek onun adına kayıtlı olacak, numarasını kaydını, her ay ne kadar süt vereceğini bilecek. İsterse gelip, ineğini sevecek.
Ne zaman başlarsınız?
Adapazarı’nda, Konya’da çiflikler kurduk. Şu anda yerlerimizi hazırlıyoruz. Burada insanlar yapmak isteyip de tek başına yapamadıkları şeyleri elbirliğiyle yapabilecekler. '5 koyunum, 1 tane ineğim olsun' diyen ama tek başına cesaret edemeyen çok insan var. Hollanda çok ufak bir ülke ama tüm Avrupa’nın sütünü peynirini karşılıyor. Zor birşey değil. Bizim ülke olarak sadece modele ihtiyacımız var.
Rüzgar var güneş var helva yok!
Enerjide güneşle mi sınırlı kalacaksınız?
Rüzgarla ilgili de çalışmalarımız var. Türkiye’nin yenilenebilir enerjiye çok ihtiyacı var. Almanya'daki 40 bin megavatlık güneş enerjisi üretimi, Türkiye’de daha 700 megavat. Çok yol almamız lazım. Biz bunun içine halkı da katmak istiyoruz. 2025-2030’larda Avrupa’da tamamen güneş enerjisine geçilecek. Otomobilleri fosil yakacak. Bizim de Türkiye’yi bu bilince alıştırmamız lazım. Rüzgarımız, güneşimiz var, denizimiz var. Her şeyimiz var ama helva yapamıyoruz.
Hedefleriniz nasıl enerjide?
Biz yılda 200 megavatlık yeni ortak almak istiyoruz. Bu da 200 milyon dolara denk geliyor.
Peki riskli gelmiyor mu vatandaşa, nasıl güveniyorlar size?
Elimizde 1000’den fazla tapu var. Bu tapuları güvence gösteriyoruz. Geçmişimize de bakıp, güveniyorlar.
Arapları İstanbul'a getirip sisteme dahil edeceğiz
Nasıl duyuracaksınız insanlara bu sistemi?
Kurtköy’deki otel bittiğinde oraya her haftasonu bir şehirden insanları toplayıp sistemimizi, projelerimizi anlatacağız. Aynı zamanda da şehri gezdireceğiz. Van’dan, Urfa’dan gelecekler, misafirimiz olacaklar. Daha sonra da Arapları getireceğiz. Onlara da anlatacağız.
Elektrikli otomobil üzerine çalışıyoruz
Türkiye'de bu sistemin ne kadar büyüyebileceğini düşünüyorsunuz?
1 milyon kişiye ulaşırız diye düşünüyoruz.
Başka neler var Emin Şirketler Grubu'nun ajandasında?
Romanya’da inşaat işine girmeyi düşünüyoruz. Amerika’da devam eden bir ikinci el otomobil işimiz var. Ayrıca elektrikli otomobil konusunda da uzun süredir devam eden çalışmalarımız bulunuyor.
Bunlarla duracak bir millet değiliz
Ülke olarak sancılı bir konjonktürdeyiz. 2017'ye nasıl bakıyorsunuz?
Avrupa çöküyor, biz ilerliyoruz. Onlar da bunu bildiği için çok taş atıyorlar. Meyve veren ağaç taşlanıyor. Son hayata geçen 5-6 proje dünyanın en büyük projeleri. Avrasya, 3. Köprü, Osmangazi… Biz çok büyük savaşlar atlatmış bir milletiz. Bunlarla duracak bir millet değiliz.