HABER MERKEZİ
Yerli ve milli üretime dönük teşvik adımları, birçok alanda etkisini gösteriyor. Bir dönem çalışma masamızdaki kalemlerden, kahvemizi yudumladığımız seramik bardaklara kadar birçok promosyon ürünü ucuz diye Çin'den getiriliyor ve pazara sunuluyordu. Önceleri 'eşantiyon', sonrasında ise 'promosyon' olarak anılan 'kurumsal tanıtım ürünleri' pazarından bahsediyoruz. Bugün artık bu pazardaki Çin hakimiyeti bitmiş duruma. Promosyon Ürünleri İmalatçıları ve Satıcıları Derneği (PROMOTÜRK) Başkanı Mehmet Yücetürk ithalatın yıllar itibarıyla bitme noktasına geldiğini belirterek "Bunda da hükümetin verdiği 6. bölge teşvikleri ve antidamping vergileri etkili oldu" diyor. Kendisi de İstanbul dışında 6. bölge kapsamında Adıyaman'da baskılı şapka üretimi yapan Yücetürk'le Türk promosyon pazarını konuştuk.
Öncelikle derneğinizden bahseder misiniz?
Dernek olarak 2 yılda 110 üyeden 570 üyeye ulaştık. 2024 hedefimizi 7 bölge 81 il, bin üye olarak belirledik. Hedefimiz İTO'da kendi komitemizi oluşturmak. Çünkü 40'a yakın sektörde yer alıyoruz. Üyelerimizi İTO'da kuracağımız Kurumsal Tanıtım Ürünleri Komitesi'ne davet etmek istiyoruz. Bunun için binin üzerinde üyeye ulaşmak istiyoruz. Sektörümüzün gücünü resmi verilere dayalı şekilde ortaya koyamıyoruz. O yüzden bin üye bizim için psikolojik bir barem.
İhracatta ne durumdasınız?
İlk 6 ay biraz durgun geçti. Ancak hükümetin uygulamaya başladığı yeni program sonrası durum değişti. Kura müdahale etmemenin etkisini hissetmeye başladık. Şu anda geçen senenin üzerinde kapatacağız. Geçen yıl 3 milyar dolar ihracat yapmıştık. Bu yıl 3.5 milyar doları geçeriz.
En güçlü pazarınız neresi?
Pazarımız ağırlıklı Avrupa ve Ortadoğu ülkeleri. Son dönemde Afrika ülkeleri de artık Türk promosyon ürünlerini talep etmeye başladı. Bu pazara dönük ikili iş görüşmelerini artıracağız. Avrupa'daki bütün ülkeler bu pazara yöneliyor. Amacımız bu pazarı kaçırmamak. İngiltere pazarını üyelerimize açmak için de çalışmalar yapacağız.
İç pazar ne durumda?
İç pazar her sene büyüyor. Çünkü şirketlerin rekabeti artıyor. 10 kişilik bir firma da dünya devi bir şirket de kendini tanıtmak durumunda. Biz de kendimizi artık 'kurumsal tanıtım ürünleri' sektörü olarak tanımlıyoruz.
Biz genelde promosyon tabirini kullanıyorduk. Neden böyle tanımlıyorsunuz?
Ürünlerimiz ismi ilk başlarda 'eşantiyon', sonrasında ise 'promosyon' oldu. Derneğimizin ilk ismi de Eşantiyoncular Derneği idi. Promosyon kavramının artık biraz kıymetsizleştiğinin farkındayız. O yüzden derneğin ismini 2024 yılında Kurumsal Tanıtım Ürünleri Üreticileri olarak değiştireceğiz.
En çok hangi promosyon ürünleri talep görüyor?
Yılın 12 ayı teknolojik ürün, yazın t-short ve şapka, yılbaşına doğru kırtasiye ürünlerinin talep görüyor. Genele baktığımızda adet bazında en çok kalem ve ajanda üretimi ve satışı oluyor. Ciro getiren ürünler ise teknolojik ürünler oluyor. Sektör olarak ciromuzun yüzde 70'ini yılın son 3 ayında yapıyoruz. Genelde krizlerden de büyüyerek çıkıyoruz.
İç pazar ne durumda?
Şu anda hacim 100 milyar TL'nin üzerinde. Türkiye'de büyük bir firmanın yıllık promosyon harcaması 100 milyon lirayı buluyor. Çünkü kurumsal tanıtım yapmak için bizim ürünlerimiz devreye giriyor.
Bir dönem pazara Çin ürünleri hakimdi. Şu anda yerli üretimde ne durumdasınız?
Şu anda on binlerce üretim var. Yüzde 95'i Türkiye'de üretiliyor. Üretilmeyen ürünler ise teknolojik ürünler. 10 bin kalemin içerisinde sadece yüzde 5'i ithal. Üretime verilen 6. bölge teşviklerinden dolayı hem de ithalattaki antidamping vergileri, gümrük mevzuatları ve hükümetin yerli üretim stratejisiyle beraber birçok firma yapılabilir ürünleri Türkiye'de üretmeye başladı. Yakın zamana kadar Türkiye'de termos üretimi yokken bugün artık 3-4 tane büyük Türk üretici var. Termosta ithalatı yüzde 70 bitirdiler. Düne kadar Çin'den gelen seramik bardaklar artık tamamen Türkiye'de üretiliyor. Yerlileşme bizim için çok önemli.
EYT sizin sektörü de vurdu mu?
Kalifiye eleman bir anda gitti. Sadece benim şirketimde 20 kişi emekli oldu. 15-20 yıllık 7 arkadaşımız ise emekli olup memleketine gitti. Finansman sıkıntımız yok, bir şekilde çözüyoruz. Promosyon şirketlerinin gelir kalemi, şirketlerin bütçesinde hazır. O yüzden ödeme konusunda sıkıntımız yok. En büyük sorunumuz nitelikli eleman bulamamak.
DEPREMDE UKRAYNA ORDUSUNA ŞAPKA VE BERE YETİŞTİRDİK
Giresun, İstanbul ve Adıyaman'da üretim yapan tesisleriniz var. Adıyaman'da depremden dolayı bir sıkıntı oldu mu?
Yeni yaptığımız bina yıkıldı, eskisi yıkılmadı. Çok şükür hiçbir çalışanımıza bir şey olmadı. Ancak depremde hepsi Türkiye'nin dört bir yerine dağıldı. İlk etapta 70 kişiyle üretime başladık. Çalışmaya başladığımızı duyan 350 kişi yeniden döndü. Deprem öncesi Ukrayna ordusundan 2 milyon adetlik şapka, bere ve eldiven siparişi almıştık. Depremden 1 hafta sonra ürünleri tamamlayıp yolladık. Türkiye'de o dönemde özellikle tekstil ürünlerinde birçok işadamı arkadaşım Ukrayna'ya ciddi işler yaptı. Zor bir süreçti. 2 ay sonra normale döndük. Ağırlık üretimimiz Adıyaman'da. Giresun fabrikasında ise 200 kişi çalışıyor.
Yabancı alıcı neden sizi tercih ediyor?
Hızlı refleks alan sektörlerin başında geliyoruz. Hızlı olduğumuz için de bizi tercih ediyorlar. O yüzden bir G7 toplantısı için bayrak ihtiyacı olduğunda benim üyeme sipariş veriyor. Kendi firmamdan örnek vereyim. 72 saatte 100 bin şapka yapıp bir mitinge yetiştirdik. Olmaz demiyoruz, olduruyoruz. Afrika'nın bir ülkesi de seçim nedeniyle 3 milyon tişört istiyor. 3 ay zaman tanıdılar. Deprem sırasında şarj ihtiyacı için bizim power bank üreticisi arkadaşlarımız 24 saat aralıksız çalıştı. Yine pandemide birçok şirket hızlı davranarak tek kullanımlık ürünler üretip krizden büyüyerek çıktı.
PROMOSYON SHOW 27 EYLÜL'DE
Dernek olarak başka ne tür çalışmalar yapıyorsunuz?
Geçen yıl kendi fuar şirketimizi kurmuştuk. Bu yıl kendi fuarımızı kendimiz düzenleyeceğiz. 27-30 Eylül tarihleri arasında İFM'de Promosyon Show'u yapacağız. Fuara 125 firma, 200'ün üzerinde marka fuara katılacak. 40 ülkeden ulaşım ve konaklamasını da sağlayarak nitelikli 200 ziyaretçi getireceğiz. Büyük satın alım yapan ekipler gelecek. Şu an Ortadoğu ve Balkanlar'ın en büyük promosyon fuarı olan fuarımızı uluslararası boyuta getiriyoruz. Bu fuarın Avrupa ve diğer bölge ülkeleri ile işbirliğini ve ticaret hacmini artıracağına inanıyoruz. Fuarda kurumsal alıcılar hem içinde bulunduğumuz yılın hem de 2024 yılının promosyon siparişlerini verecek. Dernek olarak asıl hedefimiz katma değerli üretim yapmak. Bunun için Mimar Sinan Üniversitesi, Yıldız Teknik ve İTÜ işbirliğiyle endüstriyel tasarım yarışması düzenleyerek dereceye girenlerin ürünlerini üreteceğiz. 27 Eylül'de fuarda lansmanını ve ödül törenini yapacağız.