Emeklilik için prim gününü doldurmasına rağmen hala emekli olamayan vatandaşların, EYT probleminin çözülmesi için yeni Kanun teklifi TBMM’ye sunuldu. Tüketici Başvuru Merkezi (TBM) Sosyal Güvenlik Komisyonu Başkanı Ali Duman, EYT mağdurlarını ilgilendiren önemli açıklamalarda bulundu. Peki EYT sorunu çözülüyor mu? Detaylar aksam.com.tr'de
EYT, 1999 ÖNCESİ SİGORTALI BİRÇOK KİŞİYİ İLGİLENDİRECEK!
Tüketici Başvuru Merkezi (TBM) Sosyal Güvenlik Komisyonu Başkanı Ali Duman, emeklilikte yaşa takılanlar için hazırlanan yeni tasarının yasalaşması durumunda, 1999 yılından önce sigortalı olan yüzbinlerce kişinin, diğer koşulları da sağlamaları halinde, "yaşa takılmadan" emekli olabileceğine dikkat çekti.
TBM Sosyal Güvenlik Komisyonu Başkanı Ali Duman DHA'ya yaptığı açıklamada şöyle konuştu:
"2016 ve 2018 yıllarında TBMM'ye sunulan emeklilikte yaşa takılanlar için hazırlanmış Kanun Teklifine göre, ilk SGK girişi 08.09.1999 ve öncesinde olanlardan, erkek ise 25 yıl zorunlu hizmet süresini ve emeklilik için gerekli prim günlerini tamamlayanlar, kadın ise 20 yıl zorunlu hizmet süresini ve emeklilik için gerekli prim günlerini tamamlayanlar bu haktan faydalanabilecekler.
"Bir başka deyişle, bu teklif Ekim ayında yasalaşırsa, erkek için 1993 yılı Ekim ayından önce ilk kez SGK kapsamında çalışmaya başlayanlar, kadın için 1998 yılı Ekim ayından önce ilk kez SGK kapsamında çalışmaya başlayanlar, gerekli olan 5000 ile 5975 gün aralığındaki hizmet prim günlerini tamamlamışlarsa, bu yasadan yararlanarak üç ay içinde yazılı başvuruda bulunmaları halinde emekli olabilecekler.
"Ülkemizdeki emeklilik yaş şartı mecburiyeti 1999 yılından sonra gelmiştir. Dolayısıyla teklifte gördüğümüz üzere, sadece 1999 yılından önce SGK kapsamına alınanları dikkate almaktadır.
"1999 yılı öncesinde ilk kez SGK kapsamında çalışmaya başlayanlar, o tarihlerde herhangi bir şekilde yaş şartıyla alakalı bir zorunlulukları bulunmadığından, 1999 yılından sonra gelen yaş şartı mecburiyetiyle ciddi mağduriyet yaşamışlardır. Bu teklifin kabulü halinde en azından bu mağduriyetin bir kısmı giderilmiş olacaktır."
Duman, sigortalıların dikkat etmeleri gereken konuları da şöyle anlattı:
- Kanunun yürürlüğe girmesiyle gereken 20 yıl ve 25 yıl gibi zorunlu hizmet süresini, SGK ilk giriş tarihinden önce askerlik vazifesini yapmış olanlar ve/veya yurtdışında çalışmış olanlar borçlanma yöntemiyle tamamlama hakkına sahip olacaklar.
- Prim günlerinde eksik olanlar ise doğum, askerlik ve yurtdışı gibi borçlanma yöntemleriyle eksiklerini tamamlama haklarına sahip olacaklardır. Diğer yandan yaş şartı kanunundan önceki emeklilik ile alakalı kanunları incelediğimizde, ilk SGK girişleri 18 yaşından küçük olanların, 18 yaşını doldurduğu tarih SGK ilk girişi olarak kabul edilmektedir.
EYT İÇİN KANUN TASARISI TBMM’YE SUNULACAK!
Emeklilikte Yaşa Takılanlar için meclise sunulmaya hazırlanan yasada 15 maddenin oluşacağı açıklandı. Yeni yasaya göre, emekli olmak isteyen vatandaşlar, emekliliği için gerekli yılları her ay maaşının yüzde 5 daha az almayı kabul ederek emekliliğini tamamlayacak. EYT yüzde 5 formülünü maaşında kestirmek şartıyla kabul edenler hemen emekli olacak. Bu formülün gereken prim gününü dolduran ve emeklilik için yaşa takılan kişiler için kurtarıcı olması bekleniyor.
Bu günlerde meclise gelmesi beklenen bu taslak 15 maddeden oluşuyor. Bu emekli adaylarının erken emekli edilmeleri halinde, hazineye ne kadarlık bir maliyet yansıyacağı hesaplarını ise Maliye Bakanlığı yürütüyor. Bu tasarı taslağına göre emekli adayları, emeklilik yaşına kadar geçen süre içinde belli oranda eksik maaş alacak, emeklilik yaşları geldiğinde ise normal maaş almaya başlayacaklar.
Bu taslağa göre;
Emekliliğine yaş itibariyle 1 yıl kalanlar % 4
Emekliliğine yaş itibariyle 2 yıl kalanlar % 5
Emekliliğine yaş itibariyle 3 yıl kalanlar % 6
Emekliliğine yaş itibariyle 4 yıl kalanlar % 7
Emekliliğine yaş itibariyle 5 yıl kalanlar % 8
Emekliliğine yaş itibariyle 6 yıl kalanlar % 9
Emekliliğine yaş itibariyle 7 yıl kalanlar % 10
oranında düşük maaş ile, kalan süreler boyunca yaşlılık aylığı alabilecekler.
EYT SORUNU NEDİR?
08 Eylül 1999’da emeklilik yasasında değişiklik yapıldı. Bu tarihten önce 18 yaşında işe başlayan bir kadın 20 yılda ve 38 yaşında, erkek ise 25 yılda ve 43 yaşında emekli olabiliyordu. 1999 yılında çıkarılan yasa ile emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde ise 60 oldu. 1999'dan önce işe girmiş olanlar için de kademeli geçiş hükümleri kabul edildi. Buna göre;
Örneğin, 1970 doğumlu olan ve ilk defa 1990 yılında çalışmaya başlayan bir erkek yaş şartı olmasa 25 yıllık sigortalılık süresinin dolduğu 2015 yılında emekli olabilecekken, yaş şartı nedeniyle 52 yaşında, yani 2022 yılında emekli olabiliyor ve emeklilikte yaşa takılıyor.
DÖRT MUHALEFET PARTİSİ AYNI GÖRÜŞTE
Emeklilikte yaşa takılanlar konusunda ilk teklif, genel seçimlerde AK Parti ile ittifak yapan ve hükümet politikalarına geniş destek veren MHP'den geldi. MHP İstanbul Milletvekili Arzu Erdem, teklifi Genel Başkan Devlet Bahçeli'nin talimatıyla hazırladığını vurguladı. Erdem'in ardından CHP İstanbul Milletvekili Gürsel Tekin ve Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer ile İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun, TBMM Başkanlığı'na yasa teklifi sundu. Tekliflerin ortak noktası, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olarak çalışmaya başlayan kadınların 20, erkeklerin 25 yıl sigortalılık süresi ve 5.000 gün prim ödeme koşulunu yerine getirmeleri halinde yaşı beklemeden emekli olmaları yönünde.