HABER MERKEZİ
Almanya'daki 62. Münih Güvenlik Konferansı, 3 gün sürdü. Konferansta konuşan liderler, 'uluslararası düzenin çöktüğünü' ve 'eski dünyanın artık olmadığını' savundu; NATO'nun daha Avrupa merkezli yapıya dönüşmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca ABD'nin liderlik rolünün zayıfladığı yeni dönemde Avrupa'nın, Washington'a ihtiyaç duymadan kendini savunabilecek güce ulaşması gerektiği sonucu öne çıktı.
'ABD ARTIK LİDER DEĞİL'
Konferansta, Almanya Başbakanı Friedrich Merz de kurallara dayalı uluslararası düzenin bittiğine işaret etti. "Bu düzen, en iyi dönemlerinde ne kadar kusurlu olsa da artık bu haliyle bile mevcut değil" diyen Merz, ABD'nin liderlik iddiasının sorgulandığını, hatta belki de bunun kaybedildiğini belirtti.
'SAVAŞA HAZIRLANMALIYIZ'
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Avrupa'nın yeni küresel bağlamda 'jeopolitik bir güç olmayı öğrenmesi' gerektiğini belirtti. Macron, "2022'de başlayan Rusya-Ukrayna savaşının ardından Avrupa yeniden silahlanmaya başladı. Bu süreci hızlandırmamız ve kıta genelinde kolektif olarak çalışmamız gerek" dedi. İngiltere Başbakanı Starmer de Arupa'nın; insanlarını, değerlerini ve yaşam tarzını korumak için savaşmaya hazır olması gerektiğini söyledi.
SAVUNMADA BAĞIMSIZLIK
İspanya Başbakanı Sanchez konuşmasında, dünyanın istikrarsızlığa doğru gittiği konusunda uyarıda bulundu. Sanchez, "Biz Avrupalılar savunma kapasitemizi güçlendirmeliyiz" ifadelerini kullandı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa'nın savunmada daha bağımsız olmak zorunda olduğunu söyledi. Von der Leyen, son 7 yılda Avrupa Birliği'nin savunmaya yalnızca 8 milyar euro ayırdığını; bu açığı kapatmak için ise 800 milyar euro'luk yeni kaynak oluşturduklarını açıkladı.
ÇİN'DEN AVRUPA'YA: RAKİP DEĞİL ORTAĞIZ
Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, ABD'nin boyunduruğundan çıkma sancısı çeken Avrupalı liderlere çağrı yaptı. Çin ile Avrupa Birliği'nin rakip değil ortak olduğunu belirten Vang Yi, iki tarafın tek taraflı adımlara karşı birlikte durması, serbest ticareti savunması ve bloklar arası çatışmayı reddetmesi gerektiğini söyledi.
'ODADAKİ FİL' ESKİ DÜZENİ ÇİĞNİYOR
Konferans öncesi hazırlanan 'Münih Güvenlik Raporu 2026'da 1945 yılından sonra kurulan uluslararası düzenin çözülme sürecine girdiğini vurguladı. Raporda, ABD'nin artık küresel sistemin koruyucusu değil, dağıtan aktör haline geldiği; Trump yönetiminin mevcut düzeni ABD için 'yük' olarak gördüğü belirtildi. Ayrıca, Washington'ın uluslararası hukuku hiçe sayan 'buldozer siyaseti'nin, dünyayı kurallar yerine güçlülerin söz sahibi olduğu bir düzene ittiği uyarısı yapıldı.
BATI'DA KAYGI ÇİN'DE UMUT VAR
Münih Güvenlik Raporu'na göre, Batı ülkelerinde sistem karşıtı siyasi akımlar güç kazanıyor; toplum ise gelecek kaygısı yaşıyor. Araştırmaya göre hükümet politikalarının gelecek nesilleri kötü etkileyeceğini düşünenlerin başında % 60 ile Fransa, % 53 ile İngiltere, % 51 ile Almanya geliyor. Çin'de ise halkın % 80'i gelecekten umutlu.
121 sayfalık raporun kapağında 'odadaki fil' deyimine atıfta bulunan görsel kullanıldı.
F-35'LERİ HACKLEYEBİLİRSİNİZ... HOLLANDALI BAKAN'DAN İTİRAF
Hollanda Savunma Bakanı Gijs Tuinman, ABD'nin F-35 savaş uçaklarının yazılımını güncellemeyi onaylamaması durumunda, bunu kendilerinin yapacağını söyledi. Tuinman, "F-35'in de yazılımını kırabilirsiniz. Tıpkı iPhone gibi" dedi. F-35'ler, kritik yazılım ve görev verilerini ABD merkezli ALIS ve ODIN ağları üzerinden alıyor.
Bu sistemler uçağın savaş kabiliyetinin temelini oluşturuyor. Kendi yazılımını yükleme yetkisi olan tek ülke İsrail. Diğer kullanıcılar ABD'ye bağlı kalmak zorunda. Uzmanlara göre yazılımı kırmak, uçağı gerçekten bağımsız yapmıyor. Çünkü yedek parça ve bakım tamamen ABD'ye bağlı. Olası bir yaptırımda parça tedariki kesilirse, yazılımı kırılmış uçaklar kısa sürede uçamaz hale gelebilir.