AKŞAM GAZETESİ
Alman otomotiv şirketi Volkswagen'in kapatılma riski bulunan Osnabrück fabrikasını kurtarmak amacıyla İsrailli silah şirketi Rafael ile stratejik ortaklık görüşmeleri yürüttüğü ileri sürülmüştü. Financial Times'ın konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, işbirliği kapsamında 'Demir Kubbe' hava savunma sistemine ait fırlatma rampaları ve nakliye araçları gibi bileşenlerin bu tesiste üretilmesi planlanıyor. Uzmanlar ise böyle bir işbirliğinin Almanya'nın uluslararası hukuk yükümlülüklerini ihlal edebileceğini düşünüyor.
HUKUKA AYKIRI BİR ADIM
Katar Northwestern Üniversitesi'nden Dr. Torsten Menge, Almanya'nın Uluslararası Adalet Divanı (UAD) tarafından Temmuz 2024'te ortaya konan görüşleri dikkate almak zorunda olduğunu belirtti. Menge, üçüncü devletlerin "hukuka aykırı durumların sürdürülmesine yardım etmeme" yükümlülüğüne dikkat çekti. Alman Anayasası ve Savaş Silahları Kontrol Yasası'nın da riskli durumlarda silah ihracatını yasakladığını hatırlatan Menge, "Soykırım, etnik temizlik ve saldırı iddiaları altındaki bir devletle askeri işbirliği hem uluslararası hukuka hem de Almanya'nın iç hukukuna aykırı olabilir" dedi.
ŞİRKETLER DE SORUMLU
Kanadalı hukukçu Aidan Simardone ise yalnızca devletlerin değil, şirketlerin de hukuk kapsamında sorumluluk taşıyabileceğini söyledi. Simardone, "Bir şirket, insanlığa karşı suçlarla ilişkilendirilen bir ülkeye silah sağlıyorsa ve bu silahların nasıl kullanıldığını biliyorsa, hukuki sorumluluktan kaçamaz" dedi. Almanya'nın uluslararası sözleşmelere taraf olduğunu hatırlatan Simardone, böyle bir işbirliğinin ülkeyi de hukuki tartışmaların merkezine çekebileceğini ifade etti.
NAZİLER İÇİN DE SİLAH ÜRETMİŞ
Volkswagen'in geçmişine de değinen Dr. Torsten Menge, şirketin II. Dünya Savaşı döneminde Nazi rejimi için üretim yaptığını hatırlatarak, benzer bir sürecin yeniden gündeme gelmesinin "acı verici" olduğunu söyledi. Uzmanlara göre, Avrupa'da yükselen enerji fiyatları ve Çin'le rekabet, şirketleri savunma sanayii gibi alternatif alanlara yönlendiriyor. Ancak uzmanlar, kısa vadeli ekonomik kazançların uzun vadede hukuki ve siyasi riskler doğurabileceği konusunda uyarıyor.