HABER MERKEZİ
Asya ve Avrupa arasındaki ticaretin geleceği, jeopolitik hamlelerle yeniden şekilleniyor. İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki abluka, bölgedeki alternatif ticaret yollarını bir "beka" meselesine dönüştürürken Türkiye'nin öncülüğündeki Kalkınma Yolu Projesi İsrail tarafından yakından takip ediliyor.
KÜRESEL TİCARETTE YENİ GÜZERGAH ARAYIŞI
İran'daki çatışmalar ve stratejik su yollarındaki belirsizlikler, deniz yolu taşımacılığına alternatif olan kara koridorlarını öncelikli hale getirdi.
Nakliye sürelerini üçte bir oranında kısaltması beklenen bu projeler, ekonomik birer girişim olmanın ötesine geçerek askeri ve diplomatik stratejilerin merkezine yerleşti.
Bölgede iki temel plan karşı karşıya:
IMEC (Hindistan-Ortadoğu-Avrupa Ekonomik Koridoru): Hindistan'dan BAE, Suudi Arabistan, Ürdün ve İsrail (Hayfa Limanı) üzerinden Avrupa'ya uzanan rota.
Kalkınma Yolu Projesi: Irak'ın Faw Limanı'nı Türkiye üzerinden doğrudan Avrupa'ya bağlayan 1200 kilometrelik entegre hat.
İSRAİL BASININDA "DEVRE DIŞI KALMA" KORKUSU
Türkiye'nin bölge ülkeleriyle yürüttüğü yoğun diplomasi trafiği, İsrail yönetiminde tedirginliğe yol açtı.
İsrail'in yüksek tirajlı gazetelerinden Maariv, Ankara'nın hamlelerini mercek altına alarak Tel Aviv'in denklem dışı kalabileceği uyarısında bulundu.
Habere göre, emekli Yarbay Amit Yagur, Türkiye'nin bölge ülkelerini kendi altyapısına çekerek İsrail'in Avrupa'ya açılan kapı olma özelliğini engellemeye çalıştığını savundu.
Kan News'te yer alan bir başka değerlendirmede ise Türkiye ve Suriye'nin, Körfez'den Avrupa'ya uzanan yolda İsrail'i saf dışı bırakacak yeni bir koridor için iş birliği yaptığına dikkat çekildi.
SURİYE'NİN DEĞİŞEN ROLÜ VE KÖRFEZ BAĞLANTISI
Suriye'de Aralık 2024'te yaşanan siyasi değişim, ticaret koridorlarında yeni bir dönemin kapısını araladı. 14 yıldır kesintiye uğrayan kara yolu taşımacılığı yeniden başlarken, Ticaret Bakanlığı bir yıl içinde Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez ülkelerine uzanacak bir koridor açılacağını duyurdu.
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın "güvenli liman" vurgusu ve Suudi Arabistan ile demiryolu hattı görüşmeleri, İsrail basınında "Türkiye-Suriye ortak stratejisi" olarak yorumlanıyor.
FİNANSMAN VE ULUSLARARASI DESTEK
Projeler somut adımlarla ilerlerken finansal destekler de netleşiyor:
Dünya Bankası: Irak demiryollarının rehabilitasyonu için 930 milyon dolarlık krediyi onayladı. Bu adım, Kalkınma Yolu'na yönelik uluslararası güvenin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
ABD ve Hindistan: Şubat 2026'da gerçekleşen görüşmelerde Başkan Donald Trump ve Başbakan Narendra Modi, IMEC projesini "tarihin en büyük ticaret yollarından biri" olarak tanımlayarak desteğini yineledi.
Kalkınma Yolu Ortaklığı: Türkiye, Irak, Katar ve BAE arasında 20 milyar dolarlık yatırım ve finansman modeli üzerinde mutabakat sağlandı.