AA
Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuri Uşakov, Rusya lideri Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump'ın yarın Alaska'daki Elmendorf-Richardson Hava Üssü'nde gerçekleştireceği görüşmenin TSİ 22.30'da başlayacağını açıkladı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Devlet Başkanı Donald Trump'ın merakla beklenen görüşmesine saatler kaldı. Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuri Uşakov, dünyanın yakından takip ettiği görüşmeye ilişkin açıklama yaptı. Uşakov, Putin ile Trump'ın yarın Alaska'da gerçekleştireceği görüşmenin TSİ 22.30'da başlayacağını açıkladı. Uşakov, "Her şey yarın, Moskova saatiyle 22.30'da Putin ve Trump görüşmesiyle başlayacak" dedi.
Zirve programı üzerinde anlaşmaya varıldığını kaydeden Uşakov, görüşmenin Alaska'daki Elmendorf-Richardson Hava Üssü'nde gerçekleştirileceğini sözlerine ekledi. İki liderin ilk olarak başbaşa görüşeceğini kaydeden Yuri Uşakov, görüşmenin daha sonra heyetlerin katılımıyla devam edeceğini, heyetlerin daha sonra çalışma kahvaltısına geçeceklerini bildirdi.
Putin ve Trump'ın görüşmenin başında kısa bir konuşma yapması beklendiğini de sözlerine ekleyen Uşakov, zirvenin süresinin ise görüşmenin akışına göre şekilleneceğini aktardı. Görüşmenin sonunda ise bir basın açıklamasının beklendiğini açıklayan Uşakov, görüşmenin gündem maddeleri arasında Ukrayna Savaşının çözümünün yer aldığını bildirdi.
Uşakov, görüşmeye her iki taraftan da 5 ismin katılacağını söyledi. Rus heyetinde Uşakov'un yanı sıra Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Savunma Bakanı Andrei Belousov, Putin'in Yatırım ve Ekonomik İşbirliği Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev, Maliye Bakanı Minister Anton Siluanov bulunacak.
Görüşmenin ardından heyet Rusya'ya dönecek.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Alaska'da yapacağı görüşme, iki lider arasındaki dördüncü zirve olarak tarihe geçecek.
ABD lideri Trump'ın 15 Ağustos'ta Alaska eyaletinde görüşme teklifi, Rusya Devlet Başkanı Putin tarafından kabul edildi.
Trump'ın bir önceki görev süresinde ilk kez Almanya'da 2017'de bir araya gelen iki lider, Suriye, Ukrayna ve ikili ilişkiler ile ilgili konularda bazı alanlarda uzlaşıya varmayı başarsa da diğer görüşmelerde pek sonuç elde edemedi.
Liderlerin bazı zirveleri ise çeşitli gerekçelerle iptal edilirken Putin ile Trump, ayaküstü kısa görüşmeler yaptı.
ABD'de geçen yıl ikinci kez başkan seçilen Trump, ocakta görevine başlamasından bu yana Putin ile birkaç kez telefon görüşmesi yaptı.
İki lider, Rusya'yı arada sırada ziyaret eden Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff aracılığıyla da temaslarını sürdürdü.
Witkoff'un 6 Ağustos'ta Kremlin Sarayı'nda Putin tarafından kabul edilmesinin ardından, iki liderin 15 Ağustos'ta ABD'nin Alaska eyaletindeki Anchorage kentinde bir araya geleceği bildirildi.
İki liderin Amerikan topraklarında yapacağı ilk görüşmede Ukrayna krizinin çözüm yolları, Rusya-ABD arasındaki ilişkilerinin iyileştirilmesi başta olmak üzere, nükleer stratejik ve bölgesel meselelerin ele alınması bekleniyor.
ABD'de 2017-2021 yıllarında başkanlık görevini üstlenen Trump, Putin ile ilk zirvesini Almanya'nın Hamburg kentinde düzenlenen G20 Toplantısı kapsamında 7 Temmuz 2017'de gerçekleştirdi.
Yaklaşık iki saat süren görüşmede Suriye ve Ukrayna meseleleri, Kore Yarımadası'ndaki durum, terörle mücadele ve siber güvenlikle ilgili konular istişare edildi.
Bu görüşme, Suriye'nin güneybatısındaki gerginliği azaltma bölgesinde çatışmaların durdurulması, Ukrayna meselesinin çözümünü teşvik etmek amacıyla Rusya ve ABD temsilcileri arasında iletişim kanalının oluşturulması, iki ülkenin büyükelçilerinin atanması sürecinin kolaylaştırılması gibi konularda uzlaşıya varılmasıyla sonuçlandı.
Rusya ve ABD liderleri arasındaki 2. zirve ise Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de 16 Temmuz 2018'de düzenlendi.
İki saatten fazla süren görüşmede iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesiyle ilgili konulara özel yer ayrıldı. Zirvede ayrıca nükleer silahsızlanma, Ukrayna'daki durum, Kore Yarımadası'nın nükleer silahlardan arındırılması, ABD'nin İran nükleer anlaşmasından çekilmesi, "Kuzey Akım-2" Doğal Gaz Boru Hattı Projesi gibi konular ele alındı.
İkili gündem geniş olsa da zirvede pek sonuç elde edilmedi.
Putin ile Trump'ın Kasım 2018'de Paris'te yapılması planlanan görüşmesi, Fransa tarafının talebi üzerine Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin 100. yılı kapsamında düzenlenen etkinlikler gerekçesiyle iptal edildi.
Bunun ardından Trump, Putin'le Arjantin'in başkenti Buenos Aires'te Aralık 2018'de G20 Zirvesi kapsamındaki görüşmeyi de iptal etti. Buna Rusya'nın Kerç Boğazı'nda ele geçirdiği Ukraynalı gemi ve denizcileri serbest bırakmayı reddetmesi gerekçe gösterildi.
Rus ve Amerikan liderleri, Japonya'nın Osaka kentinde gerçekleşen G20 Zirvesi'nde 28 Haziran 2019'da tekrar bir araya geldi.
Putin ile Trump'ın 3. kez düzenlediği zirve, yaklaşık 1,5 saat sürdü. Görüşmede Suriye ve Ukrayna'daki durum ile silahların kontrolü hakkında görüş alışverişinde bulunuldu.
Zirveler dışında da bir araya gelen Amerikan ve Rus liderleri, 3 kez ayaküstü kısa görüşmeler yaptı.
Trump'la Putin, Vietnam'ın Da Nang şehrinde düzenlenen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'nde 10 Kasım 2017'de ayaküstü görüştü. Bu görüşme, iki Başkan'ın Suriye'de terörle mücadele konusunda ortak açıklamasıyla sonuçlandı.
Kasım 2018'de Fransa'daki Elysee Sarayı'nda kısa süreliğine bir araya gelen iki lider, Buenos Aires'te 1 Aralık 2018'de G20 Zirvesi'nde tekrar ayaküstü görüştü.
Dünyanın gözü ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yarın Alaska'daki görüşmesine çevrilirken, Alaska, 1867'de Çarlık Rusya tarafından ABD'ye satılması nedeniyle görüşme yeri olarak sembolik bir anlam taşıyor.
ABD lideri Trump ile Rus lider Putin, yarın 2022'den beri devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı'nın sona ermesi ve iki ülke arasındaki görüşmeleri ele almak üzere Alaska'da bir araya gelecek.
İki liderin bir araya geleceği yer ile ilgili birçok iddia ortaya atılsa da taraflar, 19. yüzyılda Rus Çarlığı tarafından ABD'ye satılan Alaska'da buluşacak.
Toplantı için ismi geçen Arap ülkeleri yerine Alaska'nın seçilmesi birçok sembolik anlam da taşıyor.
Mihail Gvozdev ve İvan Fedorov adlı iki kaşif tarafından 1732'de keşfedilen Alaska, sonraki yıllarda tüccarlar tarafından değerlendirilmeye başlandı ve Ruslara kürk ticareti üzerinden gelir sağlıyordu. Bölgede 1799'da Rus-Amerikan Şirketi kuruldu.
19. yüzyılın ikinci yarısında Kırım Savaşı'nın ekonomiye getirdiği yük, Ruslar için zor finansal koşullar yarattı. Bunun üzere Alaska'daki toprakların ABD'ye satılması teklif edildi.
Fikir ilk kez 1857'de dönemin Rus Çarı 2. Aleksandr'ın kardeşi Knez Konstantin Nikolayeviç tarafından ortaya atılsa da Alaska, 30 Mart 1867'de Çar'ın onayı ile ABD'ye satıldı.
Alaska için Ruslara ödenen miktar da 1867-2024 döneminde ortalama dolar enflasyonu yüzde 1,97 olarak alındığında, bugün yaklaşık 153 milyon dolara karşılık geliyor.
Bu alışverişte, dönemin ABD Dışişleri Bakanı William Seward önemli rol oynadı. Ancak Seward, o dönem birçok kesimin ağır eleştirisine maruz kaldı. ABD medyası, Alaska'nın satın alınmasını "Seward'ın aptallığı" olarak nitelendirdi.
Yıllar geçtikten sonra Alaska'nın değeri ve Seward'ın haklılığı anlaşıldı. Yeraltı zenginliklerinin keşfiyle jeopolitik önemi artan ve bölge turizmi açısından gelişmiş bir konuma sahip Alaska, güncel ABD topraklarının yaklaşık yüzde 17'si gibi büyük bir kısmını kapsıyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresine (EIA) göre, 1959'da ABD'nin 49. eyaleti olarak kabul edilen Alaska'da, dünyadaki keşfedilmemiş petrol rezervlerinin yüzde 13'ünün ve doğal gaz rezervlerinin yaklaşık yüzde 30'unun bulunduğu tahmin ediliyor.
Alaska, ABD'nin stratejik operasyonları açısından kilit önem taşıyor. ABD Hava Kuvvetleri'nin babası olarak kabul edilen General Billy Mitchell, 1935'te Alaska'nın "dünyanın en stratejik yeri" olduğunu öne sürdü.
Dünyanın en önemli kentlerinin de ortasında bulunan Alaska, Pekin'e yaklaşık 6 bin kilometre, Moskova'ya 6 bin 700 kilometre, Tokyo'ya 5 bin 300 kilometre ve Varşova'ya 7 bin 150 kilometre uzaklıkta yer alıyor.
ABD açısından askeri öneme de sahip Alaska'da, yaklaşık 22 bin ABD hava, kara ve deniz kuvvetleri mensubu ile 4 bin 700 muhafız ve yedek asker bulunuyor. Bölgedeki askeri personelin yüzde 38'ini hava kuvvetleri mensupları oluşturuyor.
ABD için Rusya'ya karşı bir "ileri karakol" avantajı sunan Alaska ayrıca, ABD'nin Kuzey Kutbu'ndaki askeri varlığı ve savunması açısından da oldukça önem taşıyor.
Alaska'nın en batı noktası ile Rusya'nın en doğu noktası olan Dezhnev Burnu arasındaki mesafe ise yaklaşık 80 kilometre.
Rusya Parlamentosunun alt kanadı Devlet Duması'nın Başkanı Vyaçeslav Volodin, Temmuz 2022'de "ABD, topraklarının bir parçası olan Alaska'yı asla unutmamalı. Yurt dışındaki kaynaklarımızı yönetmeye çalıştıklarında, öncelikle bizim de onlardan alabileceğimiz bir şey olduğunu unutmasınlar." ifadelerini kullanmıştı.
Geçmişte ABD'yi SSCB liderlerinden Nikita Kruşçev, Leonid Brejnev, Mihail Gorbaçov'un yanı sıra Rusya'dan Boris Yeltsin ve Dmitriy Medvedev ziyaret etse de Putin, Alaska'ya giden ilk Rus lider olarak tarihe geçecek.
2015 yılında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kuruluna katılmak üzere New York'a giden Putin'in bu ziyareti, Rus liderin son ABD ziyareti olarak kabul ediliyor.
ABD'ye ait Alaska'dan Bering Boğazı'nı geçerek Rusya'nın Çukotka bölgesine kadar olan mesafe 86 kilometre. Burada Rusya'ya ait Büyük Diomede Adası (Ratmanov) ile ABD'ye ait Küçük Diomede Adası arasında 3,8 kilometrelik mesafenin ortasından iki ülke arasındaki sınır geçiyor.
Rusya ile ABD sınırını oluşturan bu bölge, saat diliminin değiştiği önemli bir nokta ve "Uluslararası Tarih Değiştirme Çizgisi" buradan geçiyor.
ABD sınırları içinde 15 Ağustos 2025'te gerçekleşecek Putin-Trump zirvesi sırasında sınırın hemen yanındaki Rusya'da takvimler, 16 Ağustos 2025'i gösterecek.
İki ülke arasındaki bu kısa mesafeye rağmen zaman farkı 21 saat.