Müzakere tuzağı

ABD ve İsrail, Doha'daki Hamas müzakerelerinde olduğu gibi Cenevre'deki ‘nükleer müzakereleri' de İran'ın lider kadrosunu hedef alan bir tuzağa dönüştürdü.

HABER MERKEZİ

ABD ile İsrail'in ortak saldırısında İran'ı 37 yıldır yöneten dini lider Ayetullah Ali Hamaney öldürüldü, ülkede 40 günlük yas ilan edildi. ABD medyası, gece planlanan operasyonun CIA'den gelen rapor doğrultusunda sabaha çekildiğini yazdı.

ABD ile İsrail'in düzenlediği ortak saldırıyla İran dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesi bölgede yeni bir kaosun fitilini ateşledi. İran devlet televizyonu, Hamaney'in hayatını kaybettiğini doğruladı, ölümü "İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı" ifadeleriyle duyurdu. Hamaney'in ölümünün ardından İran'da 40 günlük yas ilan edildi. Ülke genelinde 7 günlük resmi tatil ilan edildi. Saldırıda Hamaney'in kızı, damadı, torunu ve gelininin hayatını kaybettiği açıklandı.

'SAKLANMADI' VURGUSU

Hamaney'in ölümünün açıklanmasında sığınakta saklanıyor iddialarına karşı 'saklanmadı' vurgusu yapılarak ofisinde çalıştığı sırada öldürüldüğü belirtildi. Hamaney'in hayatını kaybettiğinin duyurulmasının ardından İran'ın birçok bölgesinde gösteriler yapıldı. Tahran'da İnkılap Meydanı'nda toplanan on binlerce kişi, ellerinde İran bayrakları ve Hamaney posterleriyle ABD ve İsrail karşıtı sloganlar attı. Ülkenin birçok kentinde anma ve telin gösterileri düzenlendi.

GÜVENLİK ZAAFİYETİ ZİRVEDE

ABD ve İsrail'in haftalardır saldırı sinyali verip tehdit ettiği Hamaney'in nokta operasyonu ile öldürülmesi yine İran'daki 'derin istihbarat boşluğu'nu gündeme getirdi. Ülkede İran Devrim Muhafızları komutanı Kasım Süleymani ve Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye'nin suikasta uğramasıyla sorgulanan 'istihbarat zafiyeti' Hamaney'in ölümüyle zirve yaptı. New York Times, Hamaney'in öldürülmesine neden olan saldırının detaylarını yazdı.Buna göre, ABD ve İsrail'in İran'a saldırı başlatmaya hazırlandığı sırada ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatına (CIA), Hamaney'in konumunu netleştirdi. CIA, Hamaney'i aylarca takip etti, bulunduğu yerler ve hareket düzeni konusunda daha fazla bilgi edindi. Ardından CIA, üst düzey İranlı yetkililerin cumartesi sabahı Tahran'ın merkezindeki bir liderlik yerleşkesinde toplantı yapacağını öğrendi. Hamaney'in de bu toplantıda bulunacağı öğrenildi.

AZ SAYIDA UÇAK KATILDI

ABD ve İsrail, yeni istihbarattan yararlanmak amacıyla saldırının zamanlamasını değiştirme kararı aldı. Saldırı, İsrail saatiyle sabah 06.00 civarında, savaş uçaklarının üslerinden kalkmasıyla başladı. Saldırı nispeten az sayıda uçak gerektirdi ancak uçaklar uzun menzilli ve yüksek hassasiyetli mühimmatla donatıldı. Uçakların kalkışından 2 saat 5 dakika sonra, Tahran saatiyle yaklaşık 09.40'ta, uzun menzilli füzeler yerleşkeye isabet etti. Saldırı anında üst düzey İranlı ulusal güvenlik yetkilileri yerleşkedeki bir binadaydı. Hamaney ise yakındaki başka bir binada ailesiyle bulunuyordu. Saldırıda her iki hedef de vuruldu.

İNTİKAM BAYRAKLARI GÖNDERE ÇEKİLDİ

Hamaney suikastının ardından İran'da intikam bayrakları göndere çekildi. Meşhed kentindeki İmam Rıza Türbesi'nin kubbesine siyah bayrak, Jamkaran Camii'nin kubbesine de kırmızı bayrak çekildi. Siyah bayrağın yası, kırmızı bayrağın da intikamı temsil ettiği ifade edildi.

"İSRAİL'DE 90 NÜKLEER SAVAŞ BAŞLIĞI VAR"

Yıllardır gizli bir şekilde nükleer program yürüten İsrail'in elinde en az 90 nükleer savaş başlığı olduğu tahmin ediliyor. "Silah Kontrolü ve Yayılmanın Önlenmesi Merkezi ile Nükleer Tehdit Girişimi" raporunda yer alan bilgilere göre; Tel Aviv, yüzlerce nükleer savaş başlığı üretmeye yetecek kadar radyoaktif madde stokuna sahip. Rapora göre İsrail'in elindeki nükleer silah cephaneliğini savaş uçaklarından, denizaltılardan ya da karadaki füze bataryalarından ateşleme kabiliyeti var. Konuyla ilgili konuşan İsrailli yetkililer "Ortadoğu'da nükleer silahlarını ifşa edecek ilk ülke İsrail olmayacak" diyerek bu konuda açık vermeyeceklerini ifade etmişti.

'MÜZAKERELERLE TUZAK KURULDU'

ABD'nin İran'ı müzakerelerle oyalarken bir yandan CIA aracılığı ile Hamaney'e yönelik saldırıyı aşama aşama planladığı öne sürüldü. ABD ile İran müzakereler için 6 Şubat'ta Umman'da, ardından 17 ve 26 Şubat'ta Cenevre'de bir araya geldi. Taraflar, görüşmelerde ilerleme kaydedildiğini açıkladı. İsrail devlet televizyonu KAN, İran ile yürütülen son müzakerelerin, planlanan askeri operasyona hazırlık amacıyla bir 'aldatma ve zaman kazanma' taktiği olduğunu öne sürdü.

ÖNCEDEN KARARLAŞTIRILDI

KAN'ın adı açıklanmayan resmi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu operasyon tarihini haftalar öncesinden belirledi. İsrail Kanal 14 televizyonu bombardıman öncesinde Hamaney ve bir dizi üst düzey İranlı komutanı aynı bölgede toplayan özel bir istihbarat operasyonu gerçekleştirildiğini duyurdu. Kanalın muhabiri Moti Kastel, Cenevre'deki son müzakerelerde İran'ın değerlendirilmesi için önemli bir teklif sunulduğunu Hamaney ve ekibinin bunu görüşmek için özellikle bir araya getirildiğini söyledi.

GEÇİCİ LİDERLİK KONSEYİ GÖREVDE

İran'da yeni lider belirleninceye kadar ülke yönetimini 3 kişiden oluşan konsey üstlendi. Konseyde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi ve Uzmanlar Meclisi üyesi din adamı Ayetullah Ali Rıza Arafi yer aldı. 88 üyeden oluşan Uzmanlar Meclisi'nin Tahran'da toplanarak oylama sürecini başlatması bekleniyor. Seçim gizli oyla yapılıyor. İran kaynaklarına göre yeni liderlikte ilk aday Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney ismi öne çıkıyor.

48 ÜST DÜZEY İSİM ÖLDÜRÜLDÜ

İran devlet televizyonu, saldırılarda Hamaney'in de aralarında bulunduğu 30 ismin öldürüldüğünü doğruladı. ABD Başkanı Trump ise bu sayının 48 olduğunu duyurdu. Savunma Konseyi toplantısı sırasında, ABD-İsrail saldırılarında, Genelkurmay Başkanı Abdurrahim Musevi, Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Muhammed Pakpur, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Şemhani, Silahlı Kuvvetler Lojistik Destek Sorumlusu Aziz Nasırzade, Acil Komuta İstihbarat Direktörü Saleh Asadi, Askeri Ofis Başkanı Mohammad Shirazi, Savunma Araştırma ve Yenilik Organizasyonu Başkanı Hossein Jabal Amelian, SPND eski Başkanı Reza Mozaffari Nia ve İran Silahlı Kuvvetleri Genel Komutanı Abdolrahim Mousavi ve Polis Komutanlığı İstihbarat Teşkilatı Başkanı Gulamrıza Rızaiyan'ın hayatını kaybettiği belirtildi. Eski İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın da saldırılarda öldürüldüğü açıklandı.

İRAN'DAN İSRAİL'E FÜZE YAĞMURU

ABD ve İsrail'in saldırıların ardından Körfez bölgesi ateş çemberine döndü. Misilleme saldırılarıyla karşılık veren İran; İsrail, Katar, BAE, Kuveyt ve Ürdün'ü adeta füze yağmuruna tuttu. İngiltere, İran'ın, İngiliz askeri üslerinin bulunduğu Kıbrıs Rum kesimine doğru iki füze fırlattığını bildirdi. İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan bir petrol tankerini ve ABD uçak gemisi USS Abraham Lincoln'ü hedef aldıklarını duyurdu. BAE'de 3, Kuveyt'te 1, İsrail'de ise 8 kişinin öldüğü bildirildi. CENTCOM, 3 ABD askerinin öldüğünü, 5'inin de yaralandığını, ancak Lincoln uçak gemisine saldırı olmadığını duyurdu. İsrail ordusu ise, İran'a 24 saatte 1200 bomba attıklarını, 2 savaş uçağını vurduklarını bildirdi.

İSRAİL, 100 BİN YEDEK ASKERİ GÖREVE ÇAĞIRDI

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları devam ederken, İsrail ordusu İran ile devam eden çatışma nedeniyle 100 bin yedek askerin göreve çağrıldığını açıkladı. İsrail ordusu, yedek askerlere en iyi şartlarda çalışabilmeleri için gerekli tüm lojistik imkanları hazırlayıp sağlayacağını açıkladı.

KONUŞMAK İSTİYORLAR BEN DE KABUL ETTİM

ABD Başkanı Donald Trump, 48 İran liderini tek vuruşta öldürdüklerini ifade ederek işlerin çok iyi gittiğini savundu. Trump, İran'daki yeni liderlerin müzakerelere dönmek istediğini belirterek, "Onlar konuşmak istiyorlar ve ben de bunu kabul ettim, bu yüzden onlarla konuşacağım. Bunu daha önce yapmalıydılar" dedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de, ülkesinin tırmanmayı durdurmaya ve istikrarı yeniden sağlamaya katkıda bulunacak her türlü ciddi çabaya açık olduğunu söyledi.