Lübnan ile İsrail arasında 33 yıl sonra bir ilk! Tartışmalar yeniden alevlendi

İşgalci İsrail ordusunun Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı saldırılar devam ediyor. İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları sürerken, 30 yılı aşkın bir aranın ardından iki ülke arasında Washington'da kurulan doğrudan temas, diplomatik açıdan yeni bir sürecin işareti olarak görülürken, ''askeri baskı altında yürütülen'' müzakerelerin niteliğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

AA

İsrail ordusunun Lübnan'a 2 Mart'ta başlattığı saldırılar sürüyor.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail uçakları gece saatlerinden itibaren güneyde Nebatiye kent merkezi ile Tebnin, Kefre, Haris, Katrani ve Sarfand beldelerini hedef aldı.

Tebnin'deki saldırıda bir hastanenin yakınına düzenlenen saldırı sonucu sağlık kuruluşunda maddi hasar oluştu.

Lübnan ile İsrail arasında 30 yılı aşkın süredir kesintiye uğrayan üst düzey temas, ABD'nin başkentinde yeniden kuruldu.

LÜBNAN VE İSRAİL ARASINDA 1993'TEN BU YANA WASHİNGTON'DAKİ İLK TEMAS, TARTIŞILIYOR

ABD Dışişleri Bakanlığında 14 Nisan'da gerçekleştirilen toplantı, "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçti.

Görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Lübnan ve İsrail'in Washington büyükelçileri katıldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, görüşmede doğrudan müzakerelerin başlatılmasına yönelik adımların "yapıcı şekilde ele alındığını" bildirirken, yeni tur görüşmelerin zaman ve yerinin daha sonra açıklanacağını duyurdu.

Söz konusu diplomatik temas, İsrail'in özellikle güney bölgeler başta olmak üzere Lübnan'a yönelik yoğun saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde gerçekleşti. Resmi verilere göre, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana düzenlediği saldırılarda 2 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 1 milyondan fazla kişi ise yerinden edildi.

Washington'daki temas, iki ülke arasında uzun süredir kapalı diplomatik kanalların yeniden açılması açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.

Bu çerçevede, söz konusu girişim bazı çevrelerce "diplomatik bir açılım" olarak nitelendirilirken, bazı kesimler tarafından ise sahadaki askeri baskının gölgesinde şekillenen ve iç siyasi dengeleri etkileyebilecek riskli bir süreç olarak görülüyor.

Yeni dönemde müzakerelerin seyri; sahadaki askeri gelişmelerin yanı sıra Lübnan iç siyasetindeki güç dengeleri ve bölgesel aktörlerin tutumuna bağlı olarak şekillenebilecek.

LÜBNAN'IN TALEPLERİ, WASHİNGTON'UN TEMKİNLİ MESAJI

Lübnan'ın Washington Büyükelçisi Nada Hamade Muavvad, toplantıyı "olumlu" olarak nitelendirirken, 2024 Kasım'ında imzalanan ateşkes anlaşmasının tam uygulanması gerektiğini vurguladı.

Muavvad, acil ateşkes, yerinden edilenlerin dönüşü ve insani krizin hafifletilmesi için somut adımlar çağrısında bulundu.

Buna karşılık ABD tarafı, anlaşmazlıkların kısa sürede çözülmeyeceğine işaret ederek, beklentileri sınırlı tuttu.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn da görüşmelerin ülkedeki acıların sona ermesine katkı sağlamasını umduğunu ifade etti.

Ancak Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım, hükümete görüşmeleri iptal etme çağrısı yaparak sürece karşı çıktı.

Lübnanlı uzmanlar, Lübnan'ın müzakere sürecine ilişkin beklentileri ve zorlukları AA muhabirine değerlendirdi.

"UZUN VADELİ VE BASKI ALTINDA BİR SÜREÇ"

Araştırmacı yazar Munir Rabi, "Washington'daki temas, ABD ve İsrail'in Lübnan'a yönelik eş zamanlı askeri ve siyasi baskısından bağımsız değerlendirilemez. Süreç uzun vadeli olacak." dedi.

Rabi'ye göre Lübnan masaya öncelikle ateşkes hedefiyle oturdu ancak bu talep beklenen düzeyde karşılık bulmadı.

Sürecin kısa vadeli bir ateşkesten ziyade, güneyde yeni bir güvenlik düzeni oluşturulmasına odaklanabileceğini belirten Rabi, saldırıların sürmesiyle müzakerelerin paralel ilerlemesinin bu stratejiye işaret ettiğini ifade etti.

"SÜRECİN İÇ SİYASİ GERİLİMLERİ TETİKLEYEBİLECEĞİ" UYARISI

Siyasi analist Gassan Rifi ise "Görüşmenin İsrail saldırılarının sürdüğü bir dönemde yapılması, müzakerelerin askeri baskı altında yürütüldüğü izlenimini güçlendiriyor ve bu durum Lübnan'ın pozisyonunu zayıflatıyor." diye konuştu.

Rifi, Lübnan'ın doğrudan temasla önemli bir siyasi eşiği aştığını ancak ateşkes gibi somut bir kazanım elde edemediğini belirterek, sürecin iç siyasi gerilimleri tetikleyebileceği uyarısı yaptı.

Özellikle Hizbullah'ın rolü gibi hassas başlıkların müzakere gündemine taşınmasının, ülkede yeni bölünmelere yol açabileceğini ifade etti.

"STRATEJİK BİR ADIM" YORUMU

Siyasi analist Alan Sarkis ise görüşmeyi farklı bir açıdan değerlendirerek, "Bu görüşme Lübnan devleti açısından stratejik bir adım. Beyrut yönetimi, İran ve Hizbullah'ın rollerinden bağımsız biçimde müzakere dosyası üzerindeki doğrudan yetkisini ortaya koymak istiyor." değerlendirmesinde bulundu

Bu adımın sembolik açıdan önemli olduğunu vurgulayan Sarkis, sürecin uzun ve zorlu olacağını ancak Lübnan'ın resmi olarak müzakere sahnesinde yer alma iradesini ortaya koyduğunu kaydetti.

İşte dakika dakika yaşananlar;

15:49 İsrail ordusunun Lübnan'da araç ve motosikletleri hedef aldığı saldırılarda 3 kişi hayatını kaybetti.

15:10 ABD Dışişleri Bakanı Rubio, Lübnan'da ateşkes için girişimlerin sürdüğünü söyledi.

15:05 İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyini kuzeyine bağlayan önemli geçiş noktalarından Kasımiye Köprüsü'ne bir kez daha hava saldırısı düzenledi.

13:17 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Lübnan Meclis Başkanı Nebih Berri, ABD ile İran arasında yapılan ateşkesin, İsrail saldırıları altındaki Lübnan'ı da kapsaması gerektiğini vurguladı.

13:57 İsrail, Lübnan'ın güneyinin ülkenin geri kalanına bağlayan son köprüyü hedef aldığı ve köprünün tamamen yıkıldığı kaydedildi.

11:11 İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları sürerken, 30 yılı aşkın bir aranın ardından iki ülke arasında Washington'da kurulan doğrudan temas, diplomatik açıdan yeni bir sürecin işareti olarak görülürken, "askeri baskı altında yürütülen" müzakerelerin niteliğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

10:49 İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki Tebnin beldesinde bir hastanenin yakınını hedef aldığı saldırıda, sağlık kuruluşunda hasar meydana geldi.

10:44 İsrail İnovasyon, Bilim ve Teknoloji Bakanı Gila Gamliel, Başbakan Binyamin Netanyahu ile Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn arasında bir görüşme olacağını söyledi.

10:20 Adını açıklamak istemeyen Lübnanlı 2 üst düzey kaynak, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında planlanan bir telefon görüşmesi olacağına dair henüz bilgileri olmadığını belirtti.

08:32 ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve Lübnan liderlerinin yaklaşık 34 yıl sonra görüşme gerçekleştireceğini açıkladı.

01:48 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Lübnan'la İsrail arasında ateşkes görüşmelerinde silahsızlandırılmasıyla gündeme gelen Hizbullah'ın, İran'la bir bütün olduğunu belirterek, Tahran ile Washington arasındaki ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığını ve ABD'nin anlaşmaya uyması gerektiğini ifade etti.

- İSRAİL'İN LÜBNAN'A SALDIRISI

İsrail ordusundan 2 Mart'ta yapılan açıklamada, Lübnan'dan füze atıldığının tespit edilmesinin ardından ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiği belirtilmişti.

Daha sonra Lübnan geneline hava saldırıları başlattığını duyuran ve başkent Beyrut'u hedef alan İsrail ordusu, havadan ve denizden yoğun saldırılar düzenlediği Lübnan'da kara işgalini genişletme kararı almıştı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail ordusunun 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği saldırılarda yaşamını yitirenlerin sayısının 2 bin 167'ye yükseldiğini açıklamıştı.

Lübnan hükümeti de ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyon 162 bini geçtiğini duyurmuştu.