İsrail rahatsız oldu... F-35'ten vazgeçip KAAN'a yöneldiler

İsrail basınına göre İspanya, F-35 planını iptal ettikten sonra rotayı Türk yapımı KAAN'a çevirdi. ITP Aero–TEI motor ittifakı ve 30 adet HÜRJET anlaşması, Madrid'in Avrupa'daki belirsizliklere karşı Ankara ile yeni plan arayışını güçlendirdi.

HABER MERKEZİ

İsrail merkezli Maariv gazetesinin aktardığına göre, İspanya'nın ABD yapımı F-35 Lightning II alım planını iptal etmesinin ardından Türk yapımı KAAN savaş uçağına ilgi gösterdiği öne sürüldü. Haberde, Madrid ile Ankara arasında savunma alanında artan temasların dikkat çektiği belirtildi.

F-35 İPTALİ SONRASI YENİ ARAYIŞ

Maariv'in, İspanyol savunma yayını Defensa y Seguridad'e dayandırdığı habere göre, İspanya Ağustos 2025'te F-35 tedarik planını rafa kaldırdı. Bu kararın ardından Madrid yönetiminin alternatif platformlara yöneldiği, bu kapsamda KAAN programını değerlendirdiği ifade edildi.

Haberde, İspanya'nın Avrupa ortaklarıyla yürüttüğü projelerde yaşadığı görüş ayrılıklarının da bu arayışta etkili olduğu kaydedildi.

ITP AERO–TEI İŞ BİRLİĞİ

Gazeteye göre, İspanyol ITP Aero ile Türkiye'nin önde gelen motor üreticisi TEI arasında KAAN için motor geliştirmeye odaklanan stratejik bir sanayi iş birliği gündemde. Bu ortaklık "teknik bir hayatta kalma ittifakı" olarak nitelendirildi.

Söz konusu iş birliğinin, Fransa, Almanya ve İspanya'nın ortak yürüttüğü Future Combat Air System (FCAS) programına alternatif bir seçenek, yani olası bir "B Planı" olarak değerlendirildiği aktarıldı.

HÜRJET ANLAŞMASI YAKINLAŞMAYI GÜÇLENDİRDİ

Haberde, iki ülke arasındaki savunma yakınlaşmasının Aralık 2025'te imzalanan 30 adet HÜRJET eğitim uçağı anlaşmasıyla pekiştiği belirtildi. Yaklaşık 2,6 milyar avro değerindeki bu sözleşmenin, stratejik iş birliğinin somut göstergesi olduğu ifade edildi.

Ayrıca Türk yetkililerin Ocak 2026'da İspanya ile KAAN programında iş birliğine açık olduklarını bildirdiği, analistlerin ise bu süreci FCAS'ın başarısız olması ihtimaline karşı Madrid'in "B Planı" olarak yorumladığı aktarıldı.

RAFAEL ANLAŞMASININ İPTALİ

Maariv'in haberinde, İspanya'nın İsrailli savunma şirketi Rafael Advanced Defense Systems ile 285 milyon dolarlık Spike LR2 tanksavar füzesi anlaşmasını iptal etmesine de dikkat çekildi. Kararın, İsrail ile doğrudan savunma sözleşmelerinden kaçınma eğilimiyle bağlantılı olabileceği ifade edildi.

TF35000 MOTORU VE BAĞIMSIZLIK HEDEFİ

Habere göre, Türkiye'nin Mayıs 2025'te tanıttığı ve Şubat 2026'da Kritik Tasarım Gözden Geçirme (CDR) aşamasına giren TF35000 motoru, iş birliğinin merkezinde yer alıyor. 35 bin libre itiş gücüne sahip motorun, KAAN'da kullanılan Amerikan menşeli General Electric F110 motorlarının yerini alması hedefleniyor.

İş bölümüne göre TEI üretim altyapısını sağlarken, ITP Aero özellikle "sıcak kısım" ve düşük basınç türbini alanında teknik uzmanlık sunacak. İlk yer testlerinin 2026'da başlaması, yeni motorla ilk uçuşun ise 2029'da gerçekleştirilmesi planlanıyor. Nihai hedefin KAAN'ı Amerikan vetolarından bağımsız hale getirmek olduğu belirtildi.

Haberde, bu ortaklığın İspanya açısından Madrid ve Bask Bölgesi'ndeki Ar-Ge kapasitesini koruyacağı ve Fransız Safran'a bağımlılığı azaltabileceği; Türkiye açısından ise olası ihracatlarda "Avrupa mührü" ve EASA sertifikasyonu açısından avantaj sağlayabileceği kaydedildi.

"SUPERCRUİSE" İDDİASI VE F-35 KIYASLAMASI

Maariv'in değerlendirmesine göre, çift motorlu yapısıyla toplam 70 bin libre itiş gücüne ulaşması beklenen KAAN'ın Mach 1.4–1.6 hızlarında art yakıcı kullanmadan süpersonik seyir (supercruise) kabiliyeti hedefleniyor. Düşük termal iz tasarımının da uçağa avantaj sağlayabileceği öne sürüldü.

Haberde, bu özelliklerin F-35'e kıyasla operasyonel üstünlük yaratabileceği iddiasının İsrail'de yakından takip edildiği, Türkiye'nin artan savunma kapasitesinin Tel Aviv'de stratejik düzeyde dikkatle izlendiği vurgulandı.