HABER MERKEZİ
ABD Başkanı Donald Trump ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte açıklamada bulundu. İran ile İsrail arasındaki ateşkesin harika gittiğini söyleyen Trump konuşmasında "İran'a saldırmasaydık ateşkes olmazdı." ifadelerini kullandı.
Trump, Hollanda'nın Lahey kentinde düzenlenen NATO Zirvesi'nin liderler oturumu öncesinde İttifak'ın Genel Sekreteri Mark Rutte ile bir araya geldi.
Gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İsrail-İran ateşkesiyle ilgili son duruma değindi.
Trump, "(Gidişat) Bence çok iyi. Çok iyi. İsrail (uçakları) dün geri döndü. Onlarla gurur duydum. İhlal olduğunu düşündükleri için havalanmışlardı. Teknik olarak haklıydılar ama bu, pek iyi sonuç vermezdi ve uçakları geri döndürdüler." diye konuştu.
ABD Başkanı, İsrail ile İran arasındaki çatışmayla ilgili, "Büyük bir kavga ettiler, okul bahçesindeki iki çocuk gibi." ifadesini kullandı.
Gazze'deki durumla ilgili Trump, Orta Doğu Özel Temsilcisi Witkoff'un kendisine Gazze'de ateşkesin çok yakın olduğunu söylediğini bildirerek "Gazze'de büyük bir ilerleme var." dedi.
Trump, zirvenin gündemine ilişkin, müttefiklerden savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYİH) yüzde 5'e çıkarmalarını istediğini anımsatarak, "NATO bizimle çok güçlenecek." ifadesini kullandı.
Trump, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırısını "mükemmel bir operasyon" ve "inanılmaz bir başarı" olarak nitelendirerek saldırının Tahran'ın nükleer programını "onlarca yıl" geriye götürdüğünü söyledi.
"Bunu bir daha asla yapmayacaklarını düşünüyorum." diyen Trump, Tahran'ın nükleer silah üretme kapasitesini tam olarak engellemediği yönündeki iddialara yer veren CNN ve New York Times'ı "yalancılıkla" suçladı.
Trump, bir gazetecinin, İran'ın nükleer programını yeniden başlatması durumunda ABD'nin bu ülkeye tekrar saldırıp saldırmayacağı sorusuna, "Elbette ama bunun için endişelenmemize gerek kalmayacak." yanıtını verdi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da nükleer silah geliştirme için olmazsa olmaz olan dönüşüm tesisinin yok edildiğini belirtti.
Rubio, "Bulamazsınız haritada nerede olduğunu, nerede olduğunu bile bulamıyoruz. Nerede olduğunu bile bulamıyorsunuz, çünkü her şey karardı, gitti." diye konuştu.
Rubio ayrıca Federal Soruşturma Bürosunun (FBI) operasyonla ilgili gizli bilgilerin medyaya sızdırılmasının ardından bir soruşturma başlattığını duyurdu.
İsrail istihbaratına göre, İsrail ve ABD'nin ortak saldırıları İran'ın nükleer programını yalnızca birkaç yıl geriye attı. Beş sayfalık ön değerlendirme raporu konusunda New York Times'a konuşan kaynaklar, İran'ın nükleer tesislerinin yerle bir olmadığını, nükleer çalışmaları en fazla 6 ay geciktirebileceğini kaydetti.
İsrail istihbaratının, ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların Tahran'ın nükleer programını tamamen yok etmeyi başaramadığı ancak birkaç yıl geriye attığı değerlendirmesinde bulunduğu iddia edildi. The Times of Israel gazetesine konuşan İsrailli bir yetkili, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarına ilişkin Tel Aviv'de yapılan istihbarat değerlendirmesine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Tel Aviv'deki istihbarat değerlendirmesinin, İran'ın nükleer programının tamamen yok edilemediği yönünde olduğunu aktaran İsrailli yetkili, 12 gün süren İsrail saldırılarının yanı sıra ABD'nin Fordo, Natanz ve Isfahan nükleer tesislerini hedef almasının Tahran'ın nükleer programını yalnızca birkaç yıl geriye götürdüğüne işaret edildiğini ileri sürdü. İsrailli yetkili, nükleer tesislere ve askeri altyapıya yönelik saldırıların Tahran yönetiminin "uranyum zenginleştirme girişimini" tekrar başlatmasına karşı caydırıcı bir rol oynayacağını iddia etti.
Ayrıca yetkili, Washington ile Tahran yönetimleri arasında yürütülen müzakerelerle elde edilemeyecek bir sonucun İran'a saldırılarla mümkün olabildiğini savundu. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ise ateşkese varılmasından saatler sonra yaptığı açıklamada, "İran'ın nükleer projesini yıllarca geriye attık ve aynı şey füze programı için de geçerli." ifadesini kullanmıştı.
ABD'de hazırlanan bir istihbarat değerlendirmesine göre, ABD'nin hafta sonu İran'ın üç nükleer tesisine düzenlediği hava saldırılarının, İran'ın nükleer programının temel yapısını yok etmediği, muhtemelen sadece aylarca geriye attığı belirtildi.
Kaynaklar, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun yok edilmediğini ve santrifüjlerin büyük ölçüde "sağlam" olduğunu belirterek, "Dolayısıyla istihbarat değerlendirmesi, ABD'nin bunları en fazla birkaç ay geriye götürdüğü yönünde." ifadesini kullandı.
Beş sayfa olduğu belirtilen ön değerlendirme raporu konusunda New York Times'a konuşan kaynaklar, ABD'li yetkililerin iddia ettiği şekilde İran'ın nükleer tesislerinin yerle bir olmadığını, nükleer çalışmaları en fazla 6 ay geciktirebileceğini kaydetti.
Raporda ayrıca ABD'nin saldırılarından önce İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun büyük bir kısmını daha korunaklı gizli nükleer tesislere taşımış olabileceği ifade edildi.
İŞTE 12 GÜN SONRA GELEN ATEŞKES SONRASI İRAN İLE İSRAİL ARASINDA DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR:
11:41 Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani'yle bölgedeki gelişmeleri ele aldı.11:39 ABD Başkanı Donald Trump, "İran, cehennemi yaşadı. Şu an yapmak isteyecekleri son şey uranyum zenginleştirmek" dedi.11:28 İsrail, 13 Haziran'da İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan ve 24 Haziran'da ateşkese varılmasıyla sona eren çatışma sırasında, işgal altındaki Doğu Kudüs'te Filistinlilere yönelik ayrımcı kısıtlamaları giderek ağırlaştırdı.11:25 Alman Doğu Enstitüsü Direktörü Andreas Reinicke, İsrail'in Gazze Şeridi'nde ve İran'a karşı tutumunun Orta Doğu ülkelerinde kabulünü ciddi şekilde zedelediğini söyledi.11:13 İsrail ile İran arasında 12 gün süren çatışmaların ardından başlayan ateşkesin Türkiye ekonomisine olumlu yansımalarının olacağı öngörülüyor.11:12 Spor hukukçusu Anıl Dinçer, uluslararası spor otoritelerinin İsrail'in Gazze'de gerçekleştirdiği katliam ve son olarak İran'a yönelik başlattığı saldırılara karşı harekete geçmemesini çifte standart olarak yorumlarken, "Rusya'da hemen hızlıca bu yaptırımlar uygulanırken, İsrail'e niye bu yapılmıyor?" dedi.11:08 Küresel piyasalarda enerji fiyatları, İsrail'in 13 Haziran'da İran'a başlattığı saldırının 12'nci gününde, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıkladığı ateşkesin ardından çatışma öncesi seviyelerin altına geriledi. 11:08 İsrail Ordusu Sözcüsü Effie Defrin, 13 Haziran'da başlayan ve ateşkesle sonuçlanan saldırılar sonrası İran'ın nükleer programına "verilen zararı saptamak için henüz erken olduğunu ancak Tahran'ın nükleer programının yıllarca geriye gittiğini" iddia etti.11:03 Riskli yatırım araçları arasında sıralanan bitcoin gibi kripto para birimleri, İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan süreçte düşüş yaşarken ateşkesle birlikte yönünü yukarıya çevirdi.11:03 Birleşmiş Milletler (BM) Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) Genel Komiseri Philippe Lazzarini, Gazze'de korkunç bir durumla karşı karşıya olunduğunu söyledi.11:02 Birleşmiş Milletler (BM) Konut Hakkı Özel Raportörü Balakrishnan Rajagopal, İsrail ve ABD'nin İran'ı ve ülkedeki nükleer tesisleri hedef alan saldırılarının uluslararası hukukun ihlali olduğunu belirtti.11:01 İsrail-İran arasındaki gerilimin ABD başta olmak üzere küresel ekonomiye olası maliyeti endişelere sebep olurken, gerilimin devam etmesi durumunda petrol fiyatlarındaki sert yükselişlerin küresel çapta enflasyonu tekrardan canlandırabileceğinden korkuluyor.10:57 Eski Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Kıdemli Hukukçusu Mona Ali Khalil, İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırıların hem uluslararası hukuku hem de Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması'nı (NPT) ihlal ettiğini belirtti.10:44 ABD Başkanı Donald Trump'ın Orta Doğu Temsilcisi Steve Witkoff, yaptığı açıklamada "ABD ile İran arasındaki görüşmelerin "umut verici" olduğunu söyleyerek, "Sadece doğrudan değil, muhataplar aracılığıyla da birbirimizle konuşmaya başladık bile" dedi.10:07 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ülkesindeki nükleer tesislere yönelik saldırıların, İran'ın gelecekteki yol haritasını ciddi şekilde etkileyeceğini belirtti.
05.33 ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısının, Tahran'ın nükleer silah üretme kapasitesini tam olarak engellemediği yönündeki iddialara yer veren CNN ve New York Times'ı "yalancılıkla" suçladı.
02.24 İsrail istihbaratının, ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların Tahran'ın nükleer programını tamamen yok etmeyi başaramadığı ancak birkaç yıl geriye attığı değerlendirmesinde bulunduğu iddia edildi.
01.28 İsrail Savunma Bakanı İsrael Katz, ABD'li mevkidaşı Pete Hegseth ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini belirterek, "İran'ın ateşkese uyduğu sürece İsrail'in de ateşkese uyacağını vurguladım" açıklamasında bulundu.
01.23 İsrail ordusu, İran'dan gönderildiğini öne sürdüğü 2 insansız hava aracını (İHA) akşam saatlerinde ülke sınırlarına varmadan düşürdüğünü iddia etti.
01.01 İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Amir Said İravani, İsrail ve ABD'nin İran'ı sözde "koşulsuz teslimiyete zorlayacağı" ve nükleer programından tamamen vazgeçireceği yönündeki beklentilerinin başarısız olduğunu belirterek, "Bugün diplomasiye her zamankinden daha yakınız." açıklamasında bulundu.
00.53 Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi, ABD'nin İran'daki nükleer tesislere düzenlediği saldırıların ardından Tahran yönetiminin zenginleştirilmiş uranyum stokunun yerinin tespit edilemediğini bildirdi.
00.30 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ateşkesle son bulan saldırılarında İran'ın nükleer programına son verdiklerini iddia etti.
00.15 ABD'de hazırlanan bir istihbarat değerlendirmesine göre, ABD'nin hafta sonu İran'ın üç nükleer tesisine düzenlediği hava saldırılarının, İran'ın nükleer programının temel yapısını yok etmediği, muhtemelen sadece aylarca geriye attığı belirtildi.