HABER MERKEZİ
28 Şubat'ta patlayan ve ABD-İsrail-İran üçgeninde hızla tırmanan savaş beşinci gününü geride bırakırken, çatışmalar artık doğrudan Körfez coğrafyasını etkiliyor.
İran, ilk günden bu yana "ABD üsleri hedefimiz" mesajını yinelerken, özellikle Şahed tipi kamikaze insansız hava araçları ve balistik füzelerle bölge ülkelerine dalgalar halinde saldırılar düzenliyor. Ucuz maliyetli ve seri üretilebilen bu sistemler, pahalı hava savunma füzeleri karşısında "yıpratma savaşı" etkisi yaratıyor.
BİRÇOK ÜLKE ETKİLENDİ
Beş gün boyunca süren saldırı dalgalarında Körfez hattındaki birçok ülke doğrudan ya da dolaylı biçimde etkilendi.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE): Abu Dabi ve Dubai çevresinde çok sayıda füze ve İHA saldırısı düzenlendi.
Kuveyt: Havaalanı ve üs bölgelerine yaklaşan füzeler; hava savunma sistemleri devreye girdi.
Katar: Savunma Bakanlığı, çok sayıda füze ve dronun havada imha edildiğini duyurdu.
Bahreyn: Manama'daki ABD 5. Filo çevresinde saldırı ve enkaz düşüşleri rapor edildi.
Suudi Arabistan: Doğu bölgelerde enerji altyapısı ve rafineri sahaları hedef alındı.
Umman: Limanlar ve deniz ticaret hatları çevresinde saldırılar; ticari gemiler risk altında.
Güney Kıbrıs Rum Kesimi: Henüz resmî olarak doğrulanmasa da İran'dan, Güney Kıbrıs Rum Kesimi'ndeki (GKRY) İngiliz üsleri yönüne iki füze fırlatıldığı iddia edildi.
ŞAHED İHA'LARIN MALİYETİ DÜŞÜK
Körfez ülkeleri Patriot Füze Sistemleri ve THAAD bataryalarıyla savunma yapıyor. Yani İran'ın on bin dolarlık Şahed İHA'larına karşı, ABD, İsrail ve Körfez ülkelerinin milyon dolarlık önleme füzelerini kullanıyor.
Bu maliyet farkı, savaşın ekonomik dengesini doğrudan etkileyecek bir faktör. Çünkü ABD ve müttefiklerinin kullandığı savunma sistemlerinin üretim kapasitesinin sınırlı olması da stokların hızla erimesine yol açıyor.
TURİZM VE ENERJİ HATTI DARBE ALDI
İran'ın Hürmüz Boğazı çevresindeki hamleleri tanker trafiğini yavaşlatırken, petrol ve doğalgaz ihracatında aksamalar başladı. Ayrıca Dubai ve Doha'da turizm rezervasyonları iptal ediliyor, rafineri ve liman operasyonları kesintiye uğruyor. Kısaca bölge ekonomisinin iki ana damarı olan enerji ve turizm çatışmanın doğrudan baskısı altında.
İRAN'DAN YERALTI CEPHANELİĞİ GÖSTERİSİ
ABD ve İsrail'in "İran'ın hava savunması felç edildi" açıklamalarının hemen ardından, Fars Haber Ajansı dikkat çeken görüntüler yayımladı.
Yeraltı tünellerinde, uzun menzilli füzeler, yüzlerce Şahed İHA, mobil fırlatma rampaları ve kamyon üstü sistemlerle gövde gösterisi yapıldı. Bu görüntüler, Tahran'ın "Uzun süreli savaşa lojistik olarak hazırız" mesajı olarak yorumlandı.
STOĞU ÇOK OLAN KAZANACAK
Askeri analistlere göre savaşın kaderi artık cephedeki çatışmalardan çok tedarik zincirine bağlı. Hangi tarafın füze ve İHA stokları önce tükenirse, stratejik üstünlük o tarafa geçecek. İran ucuz ve hızlı üretim avantajına güvenirken, ABD ve müttefikleri yüksek teknolojiye rağmen maliyet ve üretim kapasitesi baskısıyla karşı karşıya.
Beşinci gün sonunda Körfez ülkeleri "en güvenli bölge" algısını kaybederken, İran düşük maliyetli silahlarla yüksek maliyetli savunmayı yıpratan bir strateji izliyor. Çatışmanın uzaması hâlinde ekonomik ve askeri dengelerin daha da sarsılması bekleniyor.