AKŞAM GAZETESİ
ABD ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı geriliminde barış umutları yeniden yeşerdi. ABD Başkanı Donald Trump, tarafsız ülkelere ait Hürmüz'deki gemileri kurtarmaya yönelik 4 Mayıs'ta başlattıkları 'Özgürlük Projesi' adlı operasyonu durdurduklarını açıkladı. Trump, "Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine, İran temsilcileriyle tam ve nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedilmiş olması dolayısıyla projenin kısa bir süreliğine durdurulmasına karşılıklı olarak karar verdik" dedi.
"İYİMSER VE TEMKİNLİYİM'
İran'ın üzerinde anlaşılanı vermeyi kabul etmesi halinde savaşın biteceğini belirten Trump, "Son derece etkili abluka, Hürmüz Boğazı'nın İran dahil herkese açık olmasına olanak sağlayacak" diye konuştu. Trump, İran'ın kabul etmemesi halinde 'bombardımanın başlayacağı' tehdidinde bulunarak, "Maalesef bu öncekinden çok daha yüksek düzeyde ve yoğunlukta olacaktır" ifadelerini kullandı. Trump ikinci açıklamasında ise İran'la anlaşma konusunda iyimser olduğunu vurgularken aynı zamanda temkinli olduğunu dile getirdi. Trump anlaşma sürecine ilişkin takvim konusunda ise "Her şeyin tamamlanabilmesi için bir hafta yeterli" dedi.
ÇİN'DEN YARDIM İSTEDİ
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio İran'ın Hürmüz'ü kapatmasını ve Boğaz'a mayın döşemesini 'korsanlık' olarak niteledi. Rubio ile Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump'ın haftaya yapacağı Pekin ziyareti öncesi, Çin'in Tahran ile yakın ilişkilerini kullanarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için devreye girmesi gerektiğini belirtti, "İran'ın Boğaz'ı kapatmayı durdurması Çin'in çıkarınadır" dedi. ABD'nin daha önce Rusya ve Çin tarafından veto edilen Hürmüz Boğazı konusundaki BM karar tasarısını metinde bazı küçük değişiklikler yaparak tekrar sunacağını duyuran Rubio, "Bence bu BM'nin küresel sorunları çözebilen ve işleyen bir kurum olması açısından gerçek bir sınav olacak" ifadelerini kullandı.
"ABD BAŞARISIZ OLDU"
İran medyası ise Trump'ın Hürmüz operasyonunu durdurduğu yönündeki açıklamasını 'başarısızlık' olarak nitelendirdi. Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, konuya ilişkin haberini "Trump geri adım attı, sözde 'Özgürlük Projesi' durduruldu" başlığıyla verdi. Yarı resmi Fars Haber Ajansı da "Trump, Özgürlük Projesi'ni durdurarak bir daha geri adım attı" başlığını kullandı.
FRANSIZ GEMİSİNE SALDIRI
Fransız nakliye şirketi CMA CGM'ye ait Malta bandıralı 'San Antonio' adlı konteyner gemisi, Hürmüz Boğazı'nda önceki gün saldırıya uğradı. Saldırıda yaralanan mürettebattın tahliye edilerek tedavi altına alındığı bildirildi.
ABD: UMMAN'DA İRAN TANKERİNİ VURDUK
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı(CENTCOM), İran'a yönelik ablukayı aşmaya çalışan İran bayraklı bir petrol tankerinin Umman Körfezi'nde ateş açılarak etkisiz hale getirildiğini açıkladı.
"ADİL BİR BARIŞI KABUL EDERİZ"
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Trump'ın gelecek hafta yapmayı planladığı ziyaret öncesi dün Pekin'e gitti. Çinli mevkidaşı Vang Yi ile görüşen Arakçi, "Biz sadece adil ve kapsamlı bir anlaşmayı kabul ediyoruz. Bize karşı başlatılan savaş, açık bir saldırganlık eylemi ve uluslararası hukukun net bir ihlalidir. Müzakerelerde meşru haklarımızı ve çıkarlarımızı korumak için elimizden gelenin en iyisini yapacağız" dedi. Vang ise "Gerilimleri azaltma çabalarımızı sürdürmeye hazırız. Tam bir ateşkesin sağlanması gerekli ve kaçınılmazdır" diye konuştu.
"MUTABAKAT METNİNDE ANLAŞMA YAKIN"
Amerikan Axios haber platformunun ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğu öne sürüldü. ABD'nin İran'dan 48 saat içinde yanıt beklediği belirtilen yetkili, "Taraflar savaşın başlamasından bu yana bir anlaşmaya en çok yaklaştığı noktadalar" dedi. Ayrıntılı anlaşma üzerinde 30 günlük bir müzakere döneminin başlamasının öngörüldüğü aktarılan haberde taslağın14 maddeden oluştuğu kaydedildi, içeriğine ilişkin ise şu bilgiler paylaşıldı:
TASLAKTA NELER VAR?
Taslak aşamasındaki anlaşma uyarınca İran, nükleer zenginleştirme faaliyetlerine en az 12 ila 15 yıl arasında sürecek bir moratoryum uygulamayı, nükleer silah arayışından vazgeçmeyi ve yer altı nükleer tesisi işletmemeyi taahhüt ediyor.
Ayrıca Tahran'ın, BM müfettişlerine ani denetim yetkisi vermesi ve elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarması masadaki en kritik maddeler arasında yer alıyor.
Buna karşılık ABD, İran'a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonu serbest bırakmayı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz ablukasını kademeli olarak sonlandırmayı planlıyor.
Ancak görüşmelerin çökmesi durumunda ABD güçlerinin askeri harekata veya ablukaya geri döneceği de mutabakatın şartları arasında belirtiliyor. Müzakerelerin İslamabad veya Cenevre'de sürdürülmesi öngörülüyor.
İRAN: İNCELİYORUZ
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin önerisinin incelendiğini ve cevabı arabulucu Pakistan'a ileteceklerini bildirdi. Pakistanlı yetkililer ise taraflar arasındaki görüşmelerin haftaya başlayabileceğini açıkladı.