Birçok ülke, İranlı büyükelçileri Dışişleri Bakanlıklarına çağırdı

Hollanda, İspanya ve Finlandiya dışişleri bakanları, İran'daki şiddet olayları nedeniyle ülkelerindeki İranlı büyükelçilerin bakanlığa çağrıldığını duyurdu. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Ursula von der Leyen ise İran'a "hızla" yeni yaptırımlar önerileceğini açıkladı.

Hollanda Dışişleri Bakanı David van Weel sosyal medya hesabından İran'daki gelişmelere yönelik paylaşım yaptı. Bakan David van Weel, "İran'da barışçıl gösterilerin kanlı bir şekilde bastırılmasından derin şok duydum. Avrupalı ortaklarımızla koordinasyon içinde barışçıl protestoculara yönelik aşırı şiddeti, geniş çaplı keyfi tutuklamaları ve internet kesintilerini resmen protesto etmek üzere İran büyükelçisini çağırdım" ifadelerini kullandı. Bakan David van Weel, "İran temel haklara saygı göstermeli ve internet erişimini derhal geri getirmelidir. Failler hesap vermeli. Bu nedenle Hollanda, İran'daki insan hakları ihlalcilerine karşı Avrupa yaptırımlarını desteklemektedir" dedi.

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares ise Katalonya Radyosu'na verdiği röportajda, İran'ın Madrid Büyükelçisini bakanlığa çağırdığını belirtti. Bakan Albares, görüşmede ülkedeki protestoculara yönelik baskıyı "şiddetli bir şekilde reddettiğini ve kınadığını" ifade ettiğini söyledi. Albares, "İranlı erkek ve kadınların barışçıl protesto hakkına, ifade özgürlüğüne saygı gösterilmeli ve keyfi tutuklamalar sona ermeli" dedi. Albares ayrıca İran'ı diplomatik ilişkilere yeniden girmeye ve müzakere masalarına geri dönmeye davet etti.

Finlandiya Dışişleri Bakanı Elina Valtonen de sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, "İran rejimi, sessizce öldürme ve baskı yapabilmek için interneti kapattı. Buna müsamaha gösterilmeyecektir. İran halkının, kadın ve erkek ayrımı gözetmeksizin yanındayız. Bu sabah İran büyükelçisini çağıracağım. Finlandiya, AB ile birlikte İran halkına özgürlüğünü geri kazandırmaya yönelik önlemleri araştırıyor" ifadelerine yer verdi.

AB'DEN İRAN'A YENİ YAPTIRIM HAZIRLIĞI

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Ursula von der Leyen ise sosyal medyadan yaptığı açıklamada, "İran'da artan can kayıpları dehşet verici. Aşırı güç kullanımını ve özgürlüklerin kısıtlanmasının devam etmesini kesinlikle kınıyorum. Avrupa Birliği, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun tamamını insan hakları yaptırım rejimi kapsamına zaten almıştı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ile yakın iş birliği içerisinde ülkedeki baskıdan sorumlu olanlara yönelik ek yaptırımlar hızla önerilecektir" ifadelerini kullandı.

Almanya'nın, İran'ın Berlin Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığına çağırdığı belirtildi.

Almanya Dışişleri Bakanlığının, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "İran rejiminin kendi halkına karşı acımasız tutumu şok edici. İran'ı güçlü bir şekilde, kendi vatandaşlarına karşı şiddeti sona erdirmeye ve onların haklarına saygı göstermeye çağırıyoruz." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, İran'ın Berlin Büyükelçisi'nin bugün Dışişleri Bakanlığına çağrıldığı kaydedildi.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, İran'ın Paris Büyükelçisi'nin Dışişleri Bakanlığına çağrıldığını belirtti.

Barrot, Ulusal Meclis Genel Kurulu'nda İran'daki gelişmelere ilişkin açıklama yaptı.

Bölgede yaşananların "kabul edilemez" olduğunu söyleyen Barrot, "Fransa, Cumhurbaşkanı (Emmanuel Macron) aracılığıyla, barışçıl göstericilere körü körüne uygulanan devlet şiddetini en sert şekilde tepki göstererek, baskıyı kınadı." dedi.

Barrot, bu durumu İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'ye bildirdiklerini ve ayrıca bugün görüşmek üzere Dışişleri Bakanlığına çağrılan İran'ın Paris Büyükelçisi'ne de tekrar edeceklerini aktararak, Avrupa Birliği'nin (AB) İran'a karşı ek tedbir alma hazırlığı içinde olduğuna işaret etti.

Slovenya'nın, İran'ın Lübliyana Büyükelçisi'ni Dışişleri Bakanlığına çağırdığı belirtildi.

Slovenya Dışişleri Bakanlığının, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, İran'ın Lübliyana Büyükelçisi'nin bugün Dışişleri Bakanlığına çağrıldığı aktarıldı.

Açıklamada, "Barışçıl göstericilere karşı şiddetin sona erdirilmesi, insan haklarına saygı gösterilmesi ve gözaltına alınanların derhal serbest bırakılması çağrısında bulunduk." ifadelerine yer verildi.

İRAN'DAKİ GÖSTERİLER

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.

Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 13 Ocak'ta gösterilerin 16. gününe ilişkin yayımladığı raporda, 133'ü emniyet görevlisi ve biri savcı, 9'u 18 yaşın altında toplam 664 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 721 kişinin de gözaltına alındığını belirtmişti.

Protestolarda şiddet olayları ve polis müdahalesinin artmasıyla 9 Ocak'ta ülke genelinde internet kesilmişti.