Ateşkes için ikinci şans... Müzakere masası yine kuruluyor

ABD-İran görüşmelerinin sonuçsuz kalmasının ardından Washington Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alırken, tarafların bu hafta yeniden İslamabad'da müzakere masasına dönmesi bekleniyor.

AKŞAM GAZETESİ

Dünyanın gözü ABD ile İran arasında imzalanan ateşkese çevrildi. 28 Şubat'ta başlayan çatışmalar, 8 Nisan'da ABD-İran arasında imzalanan 15 günlük ateşkes ile geçici bir süreliğine durduruldu. ABD ile İran arasında Pakistan'da müzakereler gerçekleştirildi. Ancak bu müzakerelerden istenildiği gibi bir sonuç çıkmadı ve zaten kırılgan olan ateşkes, çıkmaza girdi.

ABLUKA GERİLİMİ ARTIRDI

Washington yönetimi, İran'ın ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nı ablukaya aldı. ABD, iki haftalık ateşkesin ihlal edildiğini ve anlaşma sağlanamadığını öne sürerek kritik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda kontrolü sıkılaştırdı. Bu adım, küresel enerji ve güvenlik dengeleri açısından yeni bir krizi beraberinde getirdi. Tüm bu gelişmelere rağmen diplomasi trafiği tamamen durmadı.

YENİDEN BULUŞACAKLAR

Reuters'a konuşan dört kaynak da İranlı ve Amerikan yetkililerin barış müzakerelerine devam etmek için bu hafta İslamabad'a döneceğini belirtti. Görüşmelerin yine Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılabileceği ancak İsviçre'nin Cenevre kentinin de ihtimaller dahilinde bulunduğunu öne süren yetkililer, müzakerelerin perşembe günü yapılabileceğini iddia etti.

2 GÜN İÇİNDE GÖRÜŞEBİLİRİZ

New York Post gazetesine konuşan ABD Başkanı Trump, İran ile yürütülen müzakerelerin ikinci turu için tarih verdi. Trump, İslamabad'da yapılacak kritik görüşmelerin iki gün içinde başlayabileceğini duyurdu.

İRAN: ANLAŞMA OLMADI

İran resmi haber ajansı IRNA'nın bir diplomata dayandırdığı haberine göre ise, Tahran ile Pakistan arasında mesaj alışverişi devam ediyor. Söz konusu kaynak, İran ile ABD arasında İslamabad veya başka bir yerde yeni bir müzakere turunun yapılmasına ilişkin henüz bir anlaşma olmadığını aktardı.

TÜRKİYE TEKRAR DEVREDE

Amerikan Axios haber sitesinin iddiasına göre, Pakistanlı, Mısırlı ve Türk arabulucular ABD ve İran arasındaki ateşkes 21 Nisan'da bitmeden önce iki ülke arasında açıkları kapatmak için bir köprü kurmaya çalışıyor.

TRUMP 5 YILLIK TEKLİFİ REDDETTİ

ABD ile İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleştirilen kritik müzakerelerde en büyük anlaşmazlık nükleer program süresi oldu. The New York Times'ın iki İranlı ve bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD heyeti İran'dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca durdurmasını ve zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını talep etti. İran ise nükleer faaliyetlerini yalnızca 5 yıl süreyle geçici olarak askıya almayı, uranyumun tamamen çıkarılması yerine 'zenginleştirme oranlarını düşürme' önerisinde bulundu. Ancak ABD Başkanı Trump'ın bu öneriyi reddettiği iddia edildi.

TAHRAN'IN TALEPLERİ

■ ABD'nin saldırmazlık garantisi vermesi.

■ Hürmüz Boğazı'nın İran'ın kontrolünde kalması.

■ Uranyum zenginleştirme hakkının kabulü.

■ Tüm birincil yaptırımların kaldırılması.

■ Tüm ikincil yaptırımların kaldırılması.

■ BM Güvenlik Konseyi'nin İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması.

■ Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın İran aleyhindeki kararlarının sonlandırılması.

■ İran›a savaş tazminatı ödenmesi.

■ Bölgedeki Amerikan askerinin çekilmesi.

■ Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sonlandırılması.

WASHINGTON'IN TALEPLERİ

■ Nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi.

■ Uranyum zenginleştirme faaliyetinin tamamen sonlandırılması.

■ Zenginleştirilmiş uranyum stoklarının üçüncü ülkeye teslim edilmesi.

■ İran'ın nükleer silah geliştirme-yeceğine dair kalıcı

bir taahhüt vermesi.

■ Hürmüz Boğazı'nın derhal ve kalıcı olarak uluslararası gemi trafiğine açılması.

■ İran'ın balistik füze programının menzil ve miktar açısından sınırlandırılması.

■ 'Vekil güçlere' (Hizbullah gibi gruplar) verilen desteğin kesilmesi.

■ İran'a yönelik nükleer bağlantılı yaptırımların kaldı-rılması.

■ Sivil amaçlı nükleer projeler için ABD desteği ve teknik yardım sağlanması.

'DANIŞMAK' İÇİN MASADAN KALKTILAR

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Fox News kanalına İran'la devam eden gerilim hakkında açıklamalarda bulundu. Pakistan'da yapılan müzakerelerde 'büyük iler- leme kaydedildiğini', ancak İran'ın masadan ayrıldığını söyleyen Vance, bunun nedeninin "Orada bulunan İranlı heyetin anlaşamaması ve Tahran'a dönüp ABD'nin şartları konusunda dini lider ya da başka birinden onay almalarının gerekme- si" olduğunu ifade etti. Daha fazla müzakere olup olmayacağı sorulan Vance, topun İran'da olduğunu belirterek, "İşlerin halledilebilmesi için bizim görmemiz gereken kritik husus- ları kabul edip etmeyecekleridir" dedi.