ABD topu İran'a attı: Büyük bir anlaşma yapılabilir

28 Şubat'ta soykırımcı İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırısıyla başlayan savaşın 46. gününde ateşkes şartları tartışılmaya devam ediyor.

Hürmüz Boğazı ABD tarafından abluka altına alınırken İran'ın bölgedeki hakimiyet iddiası söylemleri de sürüyor.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Fox News kanalına İran'la devam eden gerilim hakkında açıklamalarda bulundu. Pakistan'da yapılan müzakerelerde "büyük ilerleme kaydedildiğini", ancak İran'ın masadan ayrıldığını söyleyen Vance, bunun nedeninin "Orada bulunan İranlı heyetin anlaşamaması ve Tahran'a dönüp ABD'nin şartları konusunda dini lider ya da başka birinden onay almalarının gerekmesi" olduğunu ifade etti.

Daha fazla müzakere olup olmayacağı sorulan Vance, topun İran'da olduğunu belirterek, "Bundan sonra en önemli soru, İranlıların yeterince esnek olup olmayacağı ve işlerin halledilebilmesi için bizim görmemiz gereken kritik hususları kabul edip etmeyecekleridir" değerlendirmesinde bulundu.

Vance, bu kritik hususlarla ilgili, "İran'dan zenginleştirilmiş uranyumu çıkarmalıyız. Nükleer silah geliştirmeyeceklerine dair kesin taahhütlerini almalıyız. İranlılar bu konuda bizimle aynı noktada buluşmaya istekliyse, bu her iki ülke için de çok, çok iyi bir anlaşma olabilir" dedi.

Bundan sonra topun İran'da olduğunu yineleyen Vance, "İster daha fazla görüşme yapalım, ister nihayetinde bir anlaşmaya varalım, topun İran'da olduğunu düşünüyorum. Çünkü masaya çok şey koyduk" şeklinde konuştu. Kırmızı çizgilerini çok açık bir şekilde ortaya koyduklarının altını çizen Vance, "Ayrıca şunu da çok net bir şekilde belirttik: İran'ın normal bir ülke gibi muamele görmesi, normal bir ekonomiye sahip olması, halkının refah içinde yaşaması ve gelişmesi durumunda gerçekten çok mutlu olurduk. Ancak İran'ın ekonomik açıdan normal bir ülke olabilmesi için, nükleer silah peşinde koşmama anlamında da normal bir ülke olması gerek. Terörizm peşinde koşmama anlamında da normal bir ülke olması gerek" diye konuştu. Vance, tüm olumsuzluklara rağmen anlaşmanın mümkün olduğuna dikkat çekerek, "Burada gerçekten büyük bir anlaşma yapılabilir, ancak bir sonraki adımı atmak İranlılara bağlı" dedi. Vance, İran'ın vakit kaybetmeden Hürmüz Boğazı'nı açması gerektiğini belirterek, "Elimizde kozlar var, askeri üstünlüğümüz var ve artık Hürmüz Boğazı'ndan çıkan petrollerine uyguladığımız abluka yoluyla onlara ek ekonomik baskı uyguluyoruz" değerlendirmesini yaptı.

KALLAS'TAN HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN KOALİSYON ÇAĞRISI

Kallas, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen BM Güvenlik Konseyi'ndeki (BMGK) "AB-BM işbirliği" oturumunda konuştu.

Çok taraflılığa ve uluslararası hukuka yönelik küresel bağlılığın yenilenmesi çağrısı yapan Kallas, "deniz yollarının giderek daha fazla tartışmalı hale geldiğini ve tehditlerin gemi hatlarına yönelik saldırılardan denizaltı altyapısının sabotajına kadar uzandığını" söyledi.

Kallas, "Bugün Hürmüz Boğazı'nda yaşananlar, deniz güvenliği konusunda güçlü bir uluslararası koalisyona yönelik en açık çağrıdır. Masada birçok girişim var, ancak hedefler basit, bu rota üzerinden tüm sevkiyatlar için güvenli geçiş." ifadelerini kullandı.

Küresel güvenliğin, ekonomik istikrar ve enerji arzının deniz güvenliğiyle yakından bağlantılı olduğuna işaret eden Kallas, AB'nin, özellikle BM Deniz Hukuku Sözleşmesi'ne uymayan, uluslararası hukuka aykırı olarak seyrüsefer özgürlüğünü kısıtlama girişimlerine karşı durmaya devam edeceğini bildirdi.

RUSYA-UKRAYNA VE ORTA DOĞU İÇİN AĞIR İHLAL DEĞERLENDİRMESİ

Bu bağlamda Orta Doğu'daki savaşla birlikte Rusya-Ukrayna Savaşı'na da değinen Kallas, bu iki çatışma bölgesinin 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana uluslararası hukukun en ciddi ihlal edildiği alanlar olduğu değerlendirmesinde bulundu.

KALLAS'TAN BMGK'DE VETO YETKİSİNE REFORM TALEBİ

Kallas ayrıca, BMGK'de özellikle 5 daimi üyenin veto yetkisini çok fazla kullanmasının Konsey'in çatışma bölgelerindeki sorunları çözme kabiliyetini kısıtladığının altını çizerek, kitlesel vahşet vakalarında veto hakkının sınırlanması konusunda reform yapılması gereğine değindi.

AB Yüksek Temsilcisi Kallas, "Şimdi asıl mesele, aksayan çok taraflı sistemi, herkesin yararına işleyen bir yapıya dönüştürmektir." dedi.

İŞTE ABD/İSRAİL İRAN SAVAŞINDA DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR:

09:12 İsrail ile Lübnan arasında Washington'da yapılacak görüşmelere ABD Dışişleri Bakanı da katılacak

08.45 İran nükleer müzakere heyetinde danışmanlık görevini yürüten ve İslamabad'a giden müzakere heyetindeki Prof. Dr. Muhammed Marandi, ülkeye dönen heyeti taşıyan uçağın tehditler nedeniyle rotasını değiştirdiğini, Meşhed'e indikten sonra heyet üyelerinin tren ve kara yoluyla Tahran'a geçtiğini ifade etti.

08.39 ABD ile İran arasında geçici ateşkesin ardından 11 Nisan'da yapılan görüşmelerden sonuç alınamaması sonrası iki tarafın heyetlerinin bir sonraki yüz yüze görüşmeyi perşembe yapabileceği iddia edildi.

07.06 İran Hükümet Sözcüsü Fatma Muhacerani, ABD-İsrail saldırılarından kaynaklanan savaş tazminatının ilk tahminlere göre 270 milyar dolar civarında olduğunu söyledi.

02.58 ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile Pakistan'da yapılan görüşmelerde çok ilerleme kaydedildiğini ancak görüşmelerin devamı ve olası anlaşmanın İran'a bağlı olduğunu savundu.

02.25 İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Said İravani, ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşta yer aldıkları gerekçesiyle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Ürdün'den tazminat talep ettiklerini belirtti.

00.03 İran Yol ve Şehircilik Bakanı Ferzane Sadık, ABD ve İsrail saldırılarında zarar gören tüm altyapının onarıldığını belirterek ülkenin ulaşım ağında bir sorun kalmadığını belirtti

00.02 Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin deniz güvenliği konusunda "güçlü bir uluslararası koalisyona" duyulan ihtiyacı vurguladığını belirtti.

00.01 Hizbullah, gün içinde İsrail'in kuzeyinde ve Lübnan'ın güneyindeki çok sayıda İsrail ordusu noktalarına en az 46 saldırı düzenlediklerini açıkladı.

23.47 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'nun "Trump yönetiminden korkmuyorum" açıklaması ile milyonlara ilham verdiğini belirterek kendisine teşekkür etti.

23.26 Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası Grubu, Hürmüz Boğazı'ndan düzenli sevkiyat akışları yeniden başlasa bile temel emtiaların küresel arzının çatışma öncesi seviyelere dönmesinin zaman alacağını, altyapıda meydana gelen hasar da göz önüne alındığında yakıt ve gübre fiyatlarının uzun süre yüksek kalabileceğini bildirdi.

23.14 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hürmüz Boğazı'na yönelik herhangi bir tehdidin "dünya için geniş kapsamlı sonuçları olacağı" uyarısında bulundu