T�rkiye k��a do�al gaz depolar� 'tam dolu' girecek

T�rkiye, Cumhuriyet'in 100. y�l�nda toplam 10 milyar metrek�p do�al gaz depolama kapasitesi hedefine y�nelik att��� ad�mlarla enerji altyap�s�n� g��lendiriyor. Do�al gaz depolama tesisleri, arz g�venli�inde stratejik altyap� tesisleri olarak �ne ��k�yor. �zellikle do�al gaz t�ketiminin artt��� k�� �ncesinde bu tesislerin doluluk oran�n�n en y�ksek seviyeye ��kar�lmas� kritik �nem ta��yor.

T�rkiye'de Silivri Do�al Gaz Depolama Tesisi ve Tuz G�l� Do�al Gaz Depolama Tesisi olmak �zere Boru Hatlar� ile Petrol Ta��ma A�'nin (BOTA�) i�letti�i iki yer alt� do�al gaz depolama tesisi bulunuyor.

Silivri Do�al Gaz Depolama Tesisi

T�rkiye'nin ilk do�al gaz depolama tesisi olan Silivri Do�al Gaz Depolama Tesisi, 2007'de hizmete al�nd�.

De�irmenk�y rezervuar� ve Kuzey Marmara'da denizin alt�ndaki rezervuar olmak �zere iki b�l�mden olu�an tesis, kapasite art�r�m �al��malar�n�n ard�ndan Avrupa'n�n denizlerdeki en b�y�k depolama tesisi haline geldi.

Silivri Do�al Gaz Depolama Tesisi ��letme M�d�r� Erkan Akba�, AA muhabirine, toplam 4,6 milyar metrek�p depolama kapasitesine sahip tesisin, mevcut durumda T�rkiye'nin en b�y�k do�al gaz depolama tesisi oldu�unu s�yledi.

Akba�, 'BOTA�, boru hatlar�yla ya da LNG olarak getirdi�i do�al gaz�, ana iletim hatt� vas�tas�yla �lkemizin her yerine ula�t�r�yor. Bu a�amada arz kaynaklar�n�n �e�itlili�ine ve t�ketime ba�l� olarak do�al gaz� depolama ihtiyac� do�uyor. Bu ihtiyac� kar��lamak i�in de tesisimizdeki t�ketilmi� gaz sahalar�n� kullan�yoruz.' ifadelerini kulland�.

Daha �nce gaz ke�fedilmi� ve �retim a�amas�n� tamamlam�� olan t�ketilmi� gaz sahalar�n�n s�z konusu depolama i�lemi i�in geli�tirildi�ini belirten Akba�, ��yle devam etti:

'Depolama i�in geli�tirilen bu sahalara daha sonra ana iletim hatt�ndan gaz� al�yor, rezervuarlar�n maksimum bas�nc�na ba�l� olarak bas�n�land�r�p stokluyoruz. Stoklad���m�z gaz� �lkenin ihtiyac�na ba�l� olarak tekrar geri �retim prosesinden ge�iriyoruz. Geri �retim prosesi ise ��yle, do�al bir yap�n�n i�inde stoklad���m�z i�in do�al gaz art�k son kullan�c�n�n kullanabilece�i �zelliklerin d���na ��km�� oluyor. Bu do�al gaz prosesiyle, gaz� son kullan�c�n�n kullanabilece�i standartlara, spesifikasyonlara getiriyoruz ve tekrar ana iletim hatt�na veriyoruz.'

Akba�, daha �nce 3,2 milyar metrek�p depolama kapasitesine sahip tesisin yeni projelerle 4,6 milyar metrek�p kapasiteye ula�t�r�ld���n� vurgulayarak, 'G�nl�k geri �retim kapasitemiz de 28 milyon metrek�pten 75 milyon metrek�pe ula�m�� durumda. Bu proje kapsam�nda 2 platform yapt�k. S�z konusu 2 deniz platformunda toplam 18 kuyu a�t�k. Kuzey Marmara sahas�nda 6 kuyumuz varken 24 kuyuya ula�m�� olduk. Kapasite ve g�nl�k geri �retim kapasitesinin art���nda en b�y�k etkenler bu kuyu say�lar�n�n artmas�yd�.' diye konu�tu.

Mevcut durumda rezervuarlarda depolanan do�al gaz�n geri �retime haz�r halde bekledi�ini kaydeden Akba�, '�u anda rezervuarlar�m�z y�zde 100 dolu olarak bekletilmekte ve k��a haz�r vaziyette. Silivri Do�al Gaz Depolama Tesisi olarak T�rkiye'nin y�ll�k t�ketiminin yakla��k y�zde 10'unu depolam�� vaziyetteyiz. G�nl�k geri �retim kapasitesi olarak da pik d�nemimizde T�rkiye'nin t�ketiminin yakla��k y�zde 20'sini �retebilecek durumda olaca��z.' de�erlendirmesini yapt�.

Tuz G�l� Do�al Gaz Depolama Tesisi

T�rkiye'nin Aksaray'da bulunan Tuz G�l� Do�al Gaz Depolama Tesisi ise 2021'de devreye al�nd�.

Halihaz�rda 1,2 milyar metrek�p do�al gaz depolanabilen tesis, devam eden kapasite art�rma �al��malar�n�n tamamlanmas�yla 5,4 milyar metrek�p depolama kapasitesine ula�acak. Tesis yeni kapasitesiyle d�nyada tuz yap�lar�ndaki en b�y�k do�al gaz depolama tesisi haline gelecek.

Tuz G�l� Do�al Gaz Depolama Tesisi ��letme M�d�r� �brahim Kaymaz, yakla��k 1500 metre derinlikteki tuz tabakalar�n�n tatl� suyla ��zd�r�lmesi sonucunda olu�turulan suni ma�aralarda do�al gaz depolama i�lemi yap�ld���n� anlatt�.

S�z konusu i�lemle elde edilen tuzlu suyun 40 kilometrelik bir hat arac�l���yla Tuz G�l�'ne ayn� yo�unlukta de�arj edildi�ine dikkati �eken Kaymaz, 'B�ylece Tuz G�l�'nde flamingolar i�in bir ya�am alan� da olu�turmaktay�z. Ge�mi� y�llara bakt���m�zda flamingolar�n say�s�nda �ok ciddi bir art�� oldu�unu g�zlemlemekteyiz.' dedi.

Tesisin i�leyi�ini anlatan Kaymaz, �unlar� kaydetti:

'Kayseri-Konya ana hatt�ndan ald���m�z do�al gaza �ncelikli olarak bir �n filtreleme i�lemi yap�yoruz. Daha sonra ald���m�z gaz�n �l��mlerini yap�yoruz. Ortalama 70-75 barda ald���m�z gaz�, kompres�rler vas�tas�yla 200 bara ��kararak yer alt�na depoluyoruz. Daha sonra, ihtiya� halinde Ankara'daki SCADA merkezimizden ve gaz kontrol merkezimizin talebi �zerine tesislerimiz geri �retim i�in devreye girmekte. Kuyulardaki gaz� �ncelikli olarak i�erisinde herhangi bir su gaz� ve benzeri maddelerden ar�nd�rmak i�in �n filtrelemeye tabi tutuyoruz. Is�tma gerekiyorsa �s�tma i�lemlerini yaparak, bas�n� d���rme ve akabinde kurutma i�lemini yaparak �l��mleme sonras�nda ana hatt�m�za tekrar geri veriyoruz.'

Kaymaz, devam eden kapasite artt�rma �al��malar�yla ilgili, 'Tesisimiz �u anda 40 milyon metrek�p g�nl�k geri �retim kapasitesine sahip. Geni�leme projemizle birlikte 80 milyon metrek�p g�nl�k geri �retim kapasitesiyle pik zamanlarda T�rkiye'nin g�nl�k gaz ihtiyac�n�n y�zde 25'ini kar��layaca��z.' diye konu�tu.

Depolama tesisleriyle t�keticinin kesintisiz do�al gaz kullan�m�n�n sa�land���n� aktaran Kaymaz, tesisin k�� d�nemine y�zde 100 doluluk oran�yla girdi�ini s�zlerine ekledi.

T�rkiye k��a do�al gaz depolar� 'tam dolu' girecek

T�rkiye'nin do�al gaz depolama tesislerinde k�� haz�rl�klar� tamamlan�rken Silivri Do�al Gaz Depolama Tesisi'nde 4,6 milyar metrek�p, Tuz G�l� Do�al Gaz Depolama Tesisi'nde ise 1,2 milyar metrek�p gaz depoland�.